Doradca kredytowy a ekspert kredytowy: kto może używać nazwy „doradca”

Osobę, która pomaga w kredycie hipotecznym, jedni nazywają doradcą kredytowym, inni ekspertem, pośrednikiem albo agentem. W rozmowie to bez znaczenia. W prawie słowo „doradca” ma jednak konkretne znaczenie, a jego nadużycie wprowadza klienta w błąd co do tego, kto płaci za usługę i czyj interes reprezentuje. Poniżej wyjaśniamy, co mówi ustawa, dlaczego w KredytPolska piszemy „ekspert kredytowy” i jak sprawdzić osobę, z którą rozmawiasz.

Co mówi ustawa o kredycie hipotecznym

Zasady określa ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Ostatni tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. z 2025 r. poz. 720. Dla nazwy „doradca” znaczenie mają cztery przepisy.

Art. 4 pkt 26: czym są usługi doradcze

Usługi doradcze to przedstawianie konsumentowi rekomendacji co do co najmniej jednej umowy o kredyt hipoteczny. Świadczy je kredytodawca, pośrednik albo agent, jako usługę odrębną od udzielenia kredytu i od czynności pośrednictwa. Porównanie ofert i pomoc z wnioskiem to pośrednictwo. Usługą doradczą jest dopiero formalna rekomendacja.

Art. 25: kto i jak może się nazywać

• Ust. 1. Usługi doradcze mogą świadczyć wyłącznie kredytodawca, pośrednik kredytu hipotecznego i agent.
• Ust. 2. Jeśli usługi doradcze świadczy kredytodawca, pośrednik powiązany albo agent pośrednika powiązanego, nie może używać określeń „doradca” ani „doradztwo” w nazwie firmy, w określeniu działalności ani w reklamie.
• Ust. 3. Określenia „niezależny doradca” może używać pośrednik niepowiązany albo jego agent, jeśli nie dostaje od kredytodawcy prowizji ani innego wynagrodzenia w pieniądzu lub innej korzyści finansowej.
• Ust. 4. Kredytodawca, pośrednik i agent informują klienta, czy świadczą albo mogą świadczyć usługi doradcze.

Art. 26 i 27: obowiązki przy usługach doradczych

Przed usługą doradczą dostajesz na trwałym nośniku informację o dwóch sprawach. Pierwsza to zakres rekomendacji: tylko własne oferty albo szerszy rynek. Druga to wysokość opłaty albo sposób jej liczenia (art. 26). Ty przekazujesz informacje o sytuacji finansowej i osobistej, potrzebach, preferencjach i celach. Bank, pośrednik powiązany i jego agent przedstawiają co najmniej 3 oferty ze swojego zakresu. Pośrednik niepowiązany i jego agent przedstawiają co najmniej 3 oferty dostępne na rynku. Każdy z nich rekomenduje umowę najbardziej odpowiednią dla Ciebie i działa w Twoim najlepszym interesie. Na trwałym nośniku dostajesz też informację o ryzyku rekomendowanego kredytu (art. 27).

Art. 17: co musisz usłyszeć przed pośrednictwem

Pośrednik i agent przed rozpoczęciem usługi przekazują Ci na trwałym nośniku podstawowe informacje. Są to: firma i adres pośrednika, numer wpisu do rejestru wraz z adresem strony rejestru, informacja, czy jest pośrednikiem powiązanym i z jakimi bankami, czy oferuje usługi doradcze, procedura skarg oraz informacja o prowizjach i innych wynagrodzeniach.

Kto może używać nazwy „doradca”

Dwie rzeczy z tej tabeli są ważne w praktyce. Po pierwsze, zakaz z art. 25 ust. 2 dotyczy sytuacji, w której podmiot świadczy usługi doradcze. Ustawa nie zabrania wprost potocznego słowa „doradca” pośrednikowi niepowiązanemu, który nie świadczy usług doradczych. Takie określenie nie oznacza jednak żadnego statusu. Po drugie, „niezależny doradca” to jedyna nazwa, która mówi coś pewnego o modelu wynagrodzenia: taka osoba utrzymuje się z opłat od klientów, a nie z prowizji banków. Jeśli ktoś przedstawia się jako niezależny doradca i jednocześnie mówi, że płaci mu bank, coś się nie zgadza.

Ustawa wymaga też, żeby reklamy kredytu hipotecznego były jednoznaczne, rzetelne i nie wprowadzały w błąd (art. 7 ust. 1). Za pośrednictwo bez wymaganego zezwolenia grozi grzywna do 100 000 zł i kara pozbawienia wolności do 2 lat (art. 77). Ustawa nie przewiduje osobnej kary za samo użycie słowa w reklamie. Jeśli uważasz, że ktoś używa tych nazw niezgodnie z ustawą, możesz to zgłosić do KNF, która nadzoruje pośredników i agentów.

Niezależny doradca, pośrednik i agent

Ustawa zna trzy role. Pośrednik powiązany działa dla jednego banku, jednej grupy albo kilku banków, które razem stanowią mniej niż połowę rynku. Pośrednik niepowiązany współpracuje z większą liczbą banków na podstawie zezwolenia KNF. Agent wykonuje czynności pośrednictwa w imieniu i na rzecz wyłącznie jednego pośrednika (art. 4 pkt 1), a pośrednik odpowiada za jego działania. „Niezależny doradca” to nie czwarta rola, tylko pośrednik niepowiązany albo jego agent, który zrezygnował z prowizji od banków. Szczegółowe definicje i porównanie w tabeli znajdziesz w artykule agent, pośrednik czy ekspert kredytowy: różnice.

Pracownik banku nie jest pośrednikiem. Należy do personelu kredytodawcy i przedstawia oferty swojego banku. Porównanie obu dróg opisujemy w tekście ekspert kredytowy czy bank.

Dlaczego piszemy „ekspert kredytowy”

W KredytPolska używamy nazwy „ekspert kredytowy” dla wszystkich osób w rankingu i w poradniku. Wybraliśmy ją, bo nie sugeruje statusu z ustawy. Słowo „doradca” kojarzy się z usługami doradczymi z art. 25–27, a większość ekspertów ich nie świadczy. Porównują oferty i prowadzą klienta przez wniosek, a wynagrodzenie dostają od banku. To legalny i najczęstszy model. Nazwa „ekspert” niczego jednak nie gwarantuje. O tym, czy ktoś może zajmować się kredytem hipotecznym, decyduje wpis w rejestrze KNF.

Jak sprawdzić eksperta w rejestrze KNF

Komisja Nadzoru Finansowego prowadzi rejestr pośredników kredytowych i udostępnia go na stronie rpkip.knf.gov.pl (art. 62). Dział pierwszy obejmuje pośredników kredytu hipotecznego i agentów. Wyszukasz w nim osobę po imieniu i nazwisku, firmie albo numerze wpisu.

• Numer RPH oznacza pośrednika, RHA agenta. Przy agencie rejestr pokazuje pośrednika, dla którego pracuje.
• Pośrednik powiązany ma w rejestrze listę banków, w imieniu których działa (art. 63).
• Wpis tylko jako pośrednik kredytu konsumenckiego nie wystarcza do pośrednictwa przy kredycie hipotecznym.

W danych z rejestru KNF, które pobraliśmy 26 października 2026 r., jest 7 724 osób fizycznych z wpisem przy kredycie hipotecznym: 6 953 agentów i 771 pośredników. Wyszukiwanie krok po kroku pokazujemy w artykule jak sprawdzić eksperta w rejestrze KNF. Sygnały ostrzegawcze opisujemy w tekście nieuczciwy ekspert kredytowy.

Ile kosztuje ekspert kredytowy

Przy kredycie hipotecznym ekspert kredytowy zwykle nie bierze pieniędzy od klienta, bo prowizję płaci mu bank po udzieleniu kredytu. Opłata od klienta jest dozwolona, ale musisz znać jej wysokość albo sposób liczenia przed rozpoczęciem współpracy (art. 17 i 26). Niezależny doradca z definicji nie bierze prowizji od banków, więc płaci mu tylko klient. Typowe modele wynagrodzenia i pytania, które warto zadać przed podpisaniem umowy, opisujemy w artykule ile kosztuje ekspert kredytowy.

Jak znaleźć eksperta w swoim mieście

W rankingu ekspertów kredytowych zebraliśmy osoby z wpisem w rejestrze KNF. Zasady wyniku opisujemy na stronie jak liczymy ranking, a miejsca promowane są oznaczone i nie zmieniają wyniku. W dużych miastach wybór jest szeroki. Według miejscowości z wpisu w danych z rejestru KNF w Warszawie jest 703 osób, we Wrocławiu 419, a w Krakowie 311. Rankingi tych miast:

• eksperci kredytowi w Warszawie,
• eksperci kredytowi w Krakowie,
• eksperci kredytowi we Wrocławiu,
• eksperci kredytowi w Poznaniu,
• eksperci kredytowi w Gdańsku.

Jak czytać wynik w rankingu, wyjaśniamy w tekście ranking ekspertów kredytowych: jak czytać. Kryteria wyboru opisujemy w artykule jak wybrać eksperta kredytowego.

Pięć pytań na pierwszą rozmowę

1. Jaki ma Pan/Pani numer wpisu w rejestrze KNF i dla jakiego pośrednika Pan/Pani pracuje?
2. Czy pośrednik jest powiązany i z iloma bankami współpracuje przy kredytach hipotecznych?
3. Czy świadczy Pan/Pani usługi doradcze w rozumieniu ustawy, czy pośrednictwo?
4. Kto płaci za usługę i czy pobiera Pan/Pani jakąkolwiek opłatę ode mnie?
5. Które banki z porównania banków rozważa Pan/Pani dla mojej sytuacji i dlaczego?

Dobry ekspert odpowie na wszystkie bez wahania i potwierdzi je na piśmie. Pełną listę pytań znajdziesz w artykule pytania do eksperta kredytowego. Przed rozmową warto znać swoją orientacyjną zdolność z kalkulatora zdolności kredytowej.

Najczęstsze pytania

Źródła

1. Ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (ISAP)
2. KNF: Rejestr pośredników kredytu hipotecznego i agentów
3. Rzecznik Finansowy
4. Komisja Nadzoru Finansowego

Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku. Decyzję kredytową podejmuje bank.

Czytaj też