Definicja
Ustawa antyspreadowa to potoczna nazwa ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 26 sierpnia 2011 r. Nakazała bankom określać w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych zasady ustalania kursów walut. Dała też kredytobiorcom prawo spłacania rat bezpośrednio w walucie kredytu.
Co to oznacza dla Ciebie
Jeśli spłacasz kredyt indeksowany lub denominowany, możesz kupować walutę na ratę tam, gdzie jest taniej, i płacić bezpośrednio w walucie. Bank nie może pobierać za to dodatkowych kosztów ani wskazywać, od kogo masz kupić walutę. Ustawa nie przesądziła jednak, czy dawne zapisy kursowe w umowach były uczciwe; to oceniają sądy.
Co zmieniła w Prawie bankowym
- Art. 69 ust. 2 pkt 4a. Umowa kredytu denominowanego lub indeksowanego musi określać szczegółowe zasady ustalania kursu wymiany walut, od którego liczy się kwotę kredytu, transze i raty, oraz zasady przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty.
- Art. 69 ust. 3. Kredytobiorca może spłacać raty oraz całość lub część kredytu przed terminem bezpośrednio w walucie. Umowa określa wtedy zasady prowadzenia rachunku do spłaty.
- Art. 75b. Spłata w walucie nie może wiązać się z dodatkowymi kosztami. Bank nie może wymagać kupna waluty od określonego podmiotu, a rachunek do spłaty jest dla konsumenta bezpłatny.
Umowy zawarte przed 26 sierpnia 2011 r.
Przepisy objęły też kredyty zaciągnięte wcześniej i niespłacone w całości, w części, która pozostała do spłaty. Bank miał bezpłatnie zmienić umowę, zwykle przez aneks. Podobne prawo do spłaty w walucie dodano w ustawie o kredycie konsumenckim dla pożyczek walutowych.
Znaczenie dziś
Ustawa ograniczyła koszt spreadu na przyszłość, ale nie usunęła sporów o dawne zapisy. Ocena, czy postanowienia kursowe w kredycie frankowym były niedozwolone, należy do sądu i zależy od konkretnej umowy. W nowych kredytach obowiązuje ustawa o kredycie hipotecznym z 2017 r.: kredyt w walucie można dostać tylko przy dochodach lub aktywach w tej walucie, a prawo do spłaty w walucie daje jej art. 30. Spór z bankiem zaczniesz od reklamacji, a następnie możesz skorzystać z pomocy Rzecznika Finansowego. Opisujemy to w artykule reklamacja w banku i Rzecznik Finansowy.
Przykład
Przykład liczbowy z kursami przyjętymi do obliczeń. Rata wynosi 800 CHF. Przy spłacie w złotych bank przelicza ją po kursie sprzedaży z tabeli, np. 4,85 zł, czyli 3 880 zł. Po ustawie kredytobiorca może kupić 800 CHF po kursie 4,72 zł za 3 776 zł i wpłacić franki na rachunek do spłaty. Oszczędność to 104 zł miesięcznie, czyli 1 248 zł rocznie, bez dodatkowych opłat za samą spłatę w walucie.
Najczęstsze pytania
Od kiedy obowiązuje ustawa antyspreadowa?
Od 26 sierpnia 2011 r. To ustawa z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 nr 165 poz. 984).
Czy ustawa antyspreadowa unieważnia kredyty frankowe?
Nie. Dała prawo spłaty w walucie i nakazała opisać zasady ustalania kursów. Ocena, czy dawne zapisy umowy były niedozwolone, należy do sądu.
Czy bank może pobrać opłatę za spłatę raty we frankach?
Nie może obciążyć Cię dodatkowymi kosztami za samo skorzystanie z prawa spłaty w walucie ani wymagać kupna waluty od wskazanego podmiotu.
Powiązane hasła
Więcej w poradniku
Źródła
- Ustawa z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 nr 165 poz. 984)
- Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (ISAP)
- Ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym (ISAP)
- Rzecznik Finansowy
Definicja jest uproszczona. W sprawach, w których liczy się każde słowo, rozstrzyga treść ustawy i Twojej umowy. Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku.
Inne hasła w dziale „Umowa kredytu i prawa kredytobiorcy”