Słownik kredytu hipotecznego od A do Z

Agent kredytu hipotecznego to przedsiębiorca, który wykonuje czynności pośrednictwa kredytu hipotecznego w imieniu i na rzecz wyłącznie jednego pośrednika, na podstawie umowy agencyjnej.

Akt notarialny to dokument urzędowy sporządzony przez notariusza, w którym strony składają oświadczenia woli, np. zawierają umowę sprzedaży nieruchomości.

Aneks do umowy kredytu to pisemne porozumienie banku i kredytobiorcy, które zmienia wybrane warunki obowiązującej umowy.

Bezpieczny Kredyt 2% to rządowy program dopłat do rat kredytu na pierwsze mieszkanie, wprowadzony w 2023 r. do ustawy o rodzinnym kredycie mieszkaniowym.

BGK, czyli Bank Gospodarstwa Krajowego, to państwowy bank rozwoju, który obsługuje rządowe programy, w tym mieszkaniowe.

BIK (Biuro Informacji Kredytowej) to instytucja założona przez banki, która gromadzi dane o kredytach, kartach, limitach i zakupach na raty: kwoty, harmonogramy, terminowość spłat i zapytania kredytowe.

Bufor stopy procentowej to dodatkowe punkty procentowe, które bank dolicza do oprocentowania kredytu przy badaniu zdolności kredytowej, żeby sprawdzić, czy udźwigniesz wyższą ratę.

Całkowity koszt kredytu to wszystkie koszty, które ponosisz w związku z umową kredytu: odsetki, prowizje, opłaty i koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeśli są potrzebne do uzyskania kredytu na danych warunkach.

Cesja praw z polisy to przeniesienie na bank prawa do odszkodowania lub świadczenia z ubezpieczenia, najczęściej z polisy na nieruchomość.

Darowizna na wkład własny to pieniądze przekazane nieodpłatnie, najczęściej przez rodziców, na pokrycie części ceny mieszkania, której nie finansuje kredyt.

Decyzja kredytowa to odpowiedź banku na wniosek o kredyt hipoteczny, w której bank określa kwotę, okres, oprocentowanie, zabezpieczenia i warunki wypłaty.

Dokumenty do kredytu to zestaw papierów, na podstawie których bank ocenia Twoją zdolność kredytową i nieruchomość, którą chcesz kupić.

Doradca kredytowy to potoczna nazwa osoby, która pomaga wybrać kredyt hipoteczny.

DSTI (ang. debt service to income) to stosunek sumy miesięcznych rat wszystkich Twoich zobowiązań do miesięcznego dochodu netto, podany w procentach.

DTI (ang. debt to income) to stosunek całego Twojego zadłużenia do dochodu, najczęściej rocznego, podawany jako krotność dochodu albo w procentach.

Ekspert kredytowy to potoczna nazwa osoby, która pomaga wybrać kredyt hipoteczny, porównuje oferty banków i prowadzi klienta przez wniosek aż do umowy.

ESIS (formularz informacyjny) to dokument, w którym bank, pośrednik albo agent przedstawia Ci zindywidualizowaną ofertę kredytu hipotecznego na jednolitym wzorze z załącznika do ustawy o kredycie hipotecznym.

Fundusz Wsparcia Kredytobiorców to państwowy fundusz prowadzony przez BGK, który pomaga osobom w trudnej sytuacji spłacać kredyt mieszkaniowy.

Gwarancja BGK to zabezpieczenie udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Rodzinnym Kredycie Mieszkaniowym, które zastępuje brakującą część wkładu własnego.

Harmonogram spłat to tabela z terminami i wysokością rat kredytu, z podziałem każdej raty na część kapitałową i odsetkową oraz saldem po racie.

Hipoteka to prawo, które pozwala bankowi zaspokoić się z nieruchomości, jeśli kredyt nie jest spłacany, bez względu na to, kto jest wtedy jej właścicielem.

Hipoteka sprzedającego to wpisana w dziale IV księgi wieczystej hipoteka banku, który udzielił kredytu obecnemu właścicielowi mieszkania.

Inflacja to wzrost ogólnego poziomu cen towarów i usług w czasie, mierzony w Polsce przez GUS wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI).

Informacja o odmowie kredytu to zawiadomienie, które bank musi niezwłocznie przekazać według ustawy o kredycie hipotecznym, gdy odrzuca wniosek z powodu negatywnej oceny zdolności kredytowej.

Kapitał kredytu to kwota, którą pożyczasz od banku, bez odsetek i innych kosztów.

Karencja to okres, w którym nie spłacasz kapitału kredytu, tylko same odsetki.

KNF, czyli Komisja Nadzoru Finansowego, to organ państwowy nadzorujący rynek finansowy w Polsce, w tym banki, ubezpieczycieli oraz pośredników kredytu hipotecznego i ich agentów.

Koniec okresu stałej stopy to moment, w którym przestaje obowiązywać okresowo stałe oprocentowanie kredytu, zwykle po 5 latach.

Kosztorys budowy to zestawienie kosztów budowy domu z podziałem na etapy, np. stan zerowy, stan surowy i wykończenie.

Koszty okołokredytowe to wydatki związane z kredytem i zakupem nieruchomości, które nie są ratą.

Koszty utrzymania to kwota, którą bank odejmuje od dochodu netto na bieżące życie wszystkich osób w gospodarstwie domowym, zanim policzy, ile zostaje na ratę kredytu.

Kredyt budowlano-hipoteczny to kredyt hipoteczny na budowę domu, który bank wypłaca w częściach, zwykle w 3–5 transzach, po kolejnych etapach prac.

Kredyt hipoteczny to kredyt udzielany zwykle na zakup, budowę lub remont nieruchomości, zabezpieczony hipoteką wpisaną do księgi wieczystej.

Kredyt konsolidacyjny to kredyt, z którego bank spłaca Twoje dotychczasowe zobowiązania, np. kredyty gotówkowe, ratalne i kartę kredytową, a Ty spłacasz jedną nową ratę.

Kredyt Na Start, oficjalnie „kredyt mieszkaniowy #naStart”, to zapowiadany od 2024 r. rządowy program dopłat do rat, który miał zastąpić Bezpieczny Kredyt 2%.

Kredyt walutowy to kredyt udzielony w walucie obcej, denominowany albo indeksowany do niej, którego kwota i raty zależą od kursu tej waluty.

Księga wieczysta to publiczny rejestr prowadzony przez sąd rejonowy, który pokazuje, kto jest właścicielem nieruchomości i jakie prawa innych osób na niej ciążą.

LTV (ang. loan to value) to stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości, która go zabezpiecza, podany w procentach.

Marża kredytu to stała część oprocentowania zmiennego, którą bank dolicza do wskaźnika referencyjnego, np.

Mieszkaniowy rachunek powierniczy to rachunek bankowy prowadzony dla inwestycji dewelopera, na który kupujący wpłaca pieniądze za mieszkanie, także z kredytu.

MPZP, czyli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to uchwała gminy, która określa przeznaczenie terenu i zasady zabudowy, np. pod domy jednorodzinne, usługi albo rolnictwo.

Nadpłata kredytu to wpłata ponad ratę z harmonogramu, która od razu zmniejsza kapitał do spłaty.

NBP, czyli Narodowy Bank Polski, to bank centralny Polski, który prowadzi politykę pieniężną, emituje złotego i publikuje kursy walut.

Niski wkład własny to wkład mniejszy niż 20% wartości nieruchomości, czyli kredyt z LTV powyżej 80%.

Odsetki to wynagrodzenie banku za udostępnienie pieniędzy, liczone od kapitału pozostałego do spłaty według oprocentowania z umowy.

Odsetki za opóźnienie to odsetki, które wierzyciel, np. bank, nalicza od kwoty niezapłaconej w terminie, w kredycie od zaległej raty.

Odstąpienie od umowy kredytu to ustawowe prawo konsumenta do wycofania się z umowy o kredyt hipoteczny bez podania przyczyny w ciągu 14 dni od jej zawarcia (art.

Okres kredytowania to czas, w którym spłacasz kredyt zgodnie z umową, liczony w miesiącach albo latach.

Operat szacunkowy to dokument, w którym rzeczoznawca majątkowy określa wartość rynkową nieruchomości.

Opłaty sądowe przy kredycie to stałe kwoty pobierane przez sąd za wpisy w księdze wieczystej związane z zakupem i kredytem.

Oprocentowanie kredytu to roczna stopa procentowa, według której bank nalicza odsetki od kapitału pozostałego do spłaty.

Oprocentowanie stałe to stopa procentowa, która nie zmienia się przez określony w umowie okres, w Polsce najczęściej przez 5 lat.

Oprocentowanie zmienne to oprocentowanie kredytu równe sumie wskaźnika referencyjnego i stałej marży banku.

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji to złożone w formie aktu notarialnego oświadczenie dłużnika, że w razie niespłacenia długu wierzyciel może prowadzić przeciw niemu egzekucję bez wcześniejszego procesu sądowego (art.

PCC, czyli podatek od czynności cywilnoprawnych, to podatek płacony m.in. przy zakupie nieruchomości z rynku wtórnego i przy ustanowieniu hipoteki.

POLSTR (Polish Short Term Rate) to wskaźnik referencyjny oparty na rzeczywistych transakcjach depozytowych overnight w złotych, ważonych wolumenem.

Pośrednik kredytu hipotecznego to przedsiębiorca, który nie jest bankiem i za wynagrodzeniem przedstawia konsumentom umowy o kredyt hipoteczny, pomaga w formalnościach przed umową albo zawiera umowy w imieniu kredytodawcy.

Pożyczka hipoteczna to kredyt na dowolny cel, także konsumpcyjny, zabezpieczony hipoteką na mieszkaniu, domu albo działce.

Produkty dodatkowe to konto, karta, ubezpieczenia i inne usługi, które bank oferuje razem z kredytem w zamian za niższą marżę lub prowizję.

Promesa kredytowa to pisemne przyrzeczenie banku, że udzieli kredytu do określonej kwoty, jeśli w określonym czasie spełnisz wskazane warunki.

Prowizja to jednorazowa opłata, którą bank pobiera za udzielenie kredytu, najczęściej jako procent jego kwoty.

Rata malejąca to sposób spłaty, w którym część kapitałowa każdej raty jest stała, a odsetki maleją, bo liczy się je od coraz mniejszego salda.

Rata równa, czyli annuitetowa, to rata kredytu o tej samej wysokości przez cały okres spłaty, przy niezmiennym oprocentowaniu.

Refinansowanie kredytu to zaciągnięcie nowego kredytu hipotecznego, zwykle w innym banku, na spłatę obecnego.

Reklamacja w banku to wystąpienie klienta, w którym zgłasza zastrzeżenia do usługi banku, np. naliczenia odsetek, opłat albo wykonania umowy kredytu.

Rekomendacja S to zbiór zasad Komisji Nadzoru Finansowego dla banków dotyczących kredytów zabezpieczonych hipoteką: oceny zdolności, wartości zabezpieczenia, informowania klienta i zarządzania ryzykiem.

Rekompensata za wcześniejszą spłatę to opłata, którą bank może pobrać, gdy spłacasz kredyt hipoteczny w całości lub części przed terminem.

Restrukturyzacja kredytu to zmiana warunków spłaty uzgodniona z bankiem, gdy kredytobiorca ma trudności z płaceniem rat.

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych to zasada, według której treść księgi rozstrzyga na korzyść osoby, która w dobrej wierze nabyła prawo od właściciela wpisanego do księgi, nawet jeśli wpis nie zgadza się z rzeczywistym stanem prawnym.

Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy (RKM) to program, w którym zwykły kredyt hipoteczny w banku współpracującym z BGK zabezpiecza gwarancja zastępująca brakujący wkład własny, do 100 000 zł.

RPP (Rada Polityki Pieniężnej) to organ Narodowego Banku Polskiego, który ustala wysokość stóp procentowych NBP.

RRSO, czyli rzeczywista roczna stopa oprocentowania, to całkowity koszt kredytu wyrażony jako procent w skali roku.

Rynek pierwotny to nieruchomości kupowane od dewelopera, czyli lokale i domy sprzedawane pierwszy raz, często jeszcze w budowie.

Rynek wtórny to nieruchomości kupowane od dotychczasowych właścicieli, a nie od dewelopera.

Ryzyko stopy procentowej to ryzyko, że oprocentowanie kredytu wzrośnie, a razem z nim rata i całkowity koszt.

Rzecznik Finansowy to państwowy organ, który chroni klientów instytucji finansowych, w tym kredytobiorców, w sporach z bankami, ubezpieczycielami i pośrednikami.

Saldo kredytu to kwota kapitału, która w danym dniu została jeszcze do spłaty.

Scoring BIK to ocena punktowa wyliczana przez Biuro Informacji Kredytowej na podstawie Twojej historii kredytowej.

Spread walutowy to różnica między kursem sprzedaży a kursem kupna waluty w tabeli banku.

Sprzedaż wiązana to oferowanie kredytu wyłącznie razem z innym produktem, gdy kredytu bez tego produktu nie da się dostać.

Stopa referencyjna NBP to główna stopa procentowa banku centralnego, czyli oprocentowanie 7-dniowych bonów pieniężnych NBP.

Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu i inne czynności.

Transza to część kwoty kredytu wypłacana w określonym momencie, np. po zakończeniu etapu budowy albo zgodnie z harmonogramem płatności dewelopera.

Ubezpieczenie na życie do kredytu to polisa, która spłaca kredyt albo jego część, gdy kredytobiorca umrze, a w szerszych wariantach także przy trwałej niezdolności do pracy.

Ubezpieczenie nieruchomości do kredytu to polisa od ognia i innych zdarzeń losowych, takich jak zalanie, wybuch czy huragan, obejmująca mury mieszkania lub domu.

Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego (UNWW) to polisa, którą bank wymaga, gdy wkład własny jest niższy niż 20% wartości nieruchomości.

Ubezpieczenie pomostowe to dodatkowy koszt, który bank może pobierać od wypłaty kredytu do wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Umowa kredytu hipotecznego to umowa, w której bank oddaje do Twojej dyspozycji określoną kwotę na ustalony cel, a Ty zobowiązujesz się ją zwrócić z odsetkami w oznaczonych terminach (art.

Umowa przedwstępna to umowa, w której kupujący i sprzedający zobowiązują się zawrzeć w przyszłości umowę sprzedaży, nazywaną umową przyrzeczoną (art.

Ustawa antyspreadowa to potoczna nazwa ustawy z 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 26 sierpnia 2011 r.

Ustawa o kredycie hipotecznym to ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, obowiązująca od 22 lipca 2017 r.

Wakacje kredytowe to zawieszenie spłaty rat kredytu na określony czas.

Wcześniejsza spłata kredytu to spłata całości lub części kredytu przed terminem z umowy.

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny, który pokazuje, po jakiej stopie banki deklarują gotowość pożyczania sobie złotych na 1, 3 lub 6 miesięcy.

WIRON (Warsaw Interest Rate Overnight) to wskaźnik stopy overnight, który w pierwszej wersji reformy miał zastąpić WIBOR w kredytach.

Wkład własny to część ceny nieruchomości, którą płacisz z własnych środków, a nie z kredytu.

Wniosek kredytowy to formalna prośba do banku o udzielenie kredytu hipotecznego, złożona na formularzu banku razem z dokumentami o dochodach i nieruchomości.

Wskaźnik referencyjny to publikowana stopa procentowa, od której bank liczy zmienną część oprocentowania kredytu.

Wspólność majątkowa to ustrój, który powstaje z mocy ustawy z chwilą ślubu: majątek nabyty w czasie małżeństwa należy do obojga małżonków.

Współkredytobiorca to osoba, która razem z Tobą podpisuje umowę kredytu i odpowiada za całą spłatę długu.

Wykreślenie hipoteki to usunięcie wpisu hipoteki z działu IV księgi wieczystej na podstawie zgody wierzyciela i wniosku do sądu.

Wypłata, czyli uruchomienie kredytu, to przekazanie przez bank pieniędzy z kredytu na rachunki wskazane w umowie: sprzedającego, jego banku, dewelopera albo Twój przy budowie.

Wypowiedzenie umowy kredytu to jednostronne zakończenie umowy przez bank, po którym cały pozostały dług staje się wymagalny.

Zabezpieczenie kredytu to prawo, które pozwala bankowi odzyskać pieniądze, gdy kredytobiorca przestaje spłacać.

Zadatek to kwota wpłacona przy zawarciu umowy, która według art.

Zaświadczenie o zarobkach to dokument wystawiony przez pracodawcę, który potwierdza formę zatrudnienia, okres umowy i wysokość wynagrodzenia.

Zdolność kredytowa to najwyższa kwota kredytu, jaką bank uzna, że spłacisz z dochodu w całym okresie umowy.