Definicja
Sprzedaż wiązana to oferowanie kredytu wyłącznie razem z innym produktem, gdy kredytu bez tego produktu nie da się dostać. Ustawa o kredycie hipotecznym (art. 9) jej zakazuje, z wyjątkami opisanymi w ustawie. Dozwolona jest sprzedaż łączona, w której kredyt jest dostępny także osobno, a pakiet daje lepsze warunki.
Co to oznacza dla Ciebie
Bank nie może Cię zmusić do założenia konta z wpływem pensji ani do kupna polisy na życie, żeby dostać kredyt. Może za to dać lepsze warunki, jeśli te produkty wybierzesz. Gdy bank uzależnia kredyt od produktu, którego ustawa nie dopuszcza, masz prawo złożyć reklamację i zwrócić się do Rzecznika Finansowego albo UOKiK.
Wiązana a łączona
| Sprzedaż wiązana | Sprzedaż łączona | |
|---|---|---|
| Czy kredyt jest dostępny bez produktu | nie | tak, na innych warunkach |
| Czy jest dozwolona | nie, poza wyjątkami z ustawy | tak |
| Typowy przykład | kredyt tylko z kontem i polisą z banku | niższa marża za konto, kartę i polisę |
Przy sprzedaży łączonej bank musi poinformować Cię na trwałym nośniku, że kredyt możesz dostać bez dodatkowych produktów dodatkowych, i przekazać formularz ESIS dla oferty bez nich.
Wyjątki: czego bank może wymagać
- Bezpłatny rachunek, który służy tylko do gromadzenia pieniędzy na spłatę i obsługi kredytu.
- Ubezpieczenie związane z kredytem, np. nieruchomości, wraz z cesją praw na bank. Bank musi jednak przyjąć polisę dowolnego ubezpieczyciela o wymaganym zakresie i nie może narzucić polisy z własnej oferty.
Bank może więc wymagać ubezpieczenia, ale nie miejsca jego zakupu. To ważne przy porównaniu ceny polisy z banku i spoza niego.
Co zrobić, gdy bank łamie zakaz
Poproś na piśmie o ofertę kredytu bez dodatkowych produktów. Jeśli bank odmawia, złóż reklamację. Gdy nie przyniesie skutku, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego. Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów możesz też zgłosić do UOKiK. Przebieg reklamacji opisujemy w artykule reklamacja w banku i Rzecznik Finansowy.
Przykład
Bank oferuje kredyt 400 000 zł na 30 lat z oprocentowaniem 6,0%, jeśli założysz konto z wpływem pensji, i 6,2% bez konta. To sprzedaż łączona: kredyt jest dostępny w obu wariantach, a różnica w racie wynosi około 52 zł miesięcznie (około 2 450 zł wobec 2 398 zł). Gdyby bank powiedział, że bez konta z wpływem pensji kredytu nie udzieli w ogóle, byłaby to sprzedaż wiązana, której ustawa zakazuje.
Najczęstsze pytania
Czy sprzedaż wiązana jest legalna?
Przy kredycie hipotecznym nie. Ustawa o kredycie hipotecznym zakazuje uzależniania kredytu od kupna innego produktu, z wyjątkiem m.in. bezpłatnego rachunku do obsługi kredytu i ubezpieczenia, które możesz kupić u dowolnego ubezpieczyciela.
Czym różni się sprzedaż wiązana od łączonej?
Przy sprzedaży wiązanej kredytu nie da się dostać bez innego produktu. Przy łączonej kredyt jest dostępny także osobno, a pakiet daje lepsze warunki. Łączona jest dozwolona.
Gdzie zgłosić sprzedaż wiązaną?
Najpierw złóż reklamację w banku. Potem możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego, a praktyki dotyczące wielu klientów zgłosić do UOKiK.
Powiązane hasła
Więcej w poradniku
Źródła
- Ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (ISAP)
- UOKiK, serwis finanse.uokik.gov.pl: kredyty hipoteczne
- Rzecznik Finansowy
Definicja jest uproszczona. W sprawach, w których liczy się każde słowo, rozstrzyga treść ustawy i Twojej umowy. Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku.
Inne hasła w dziale „Umowa kredytu i prawa kredytobiorcy”