Definicja
Rata malejąca to sposób spłaty, w którym część kapitałowa każdej raty jest stała, a odsetki maleją, bo liczy się je od coraz mniejszego salda. Cała rata spada więc z miesiąca na miesiąc. Pierwsze raty są wyższe niż przy racie równej, ale łączny koszt kredytu jest niższy.
Co to oznacza dla Ciebie
Raty malejące oszczędzają odsetki, ale bank liczy zdolność od pierwszej, najwyższej raty, więc pożyczy Ci mniej. Przy kredycie na granicy zdolności mogą w ogóle nie wejść w grę. Przy wzroście stóp nie chronią raty, bo cały wzrost oprocentowania trafia do części odsetkowej.
Jak liczy się ratę malejącą
Część kapitałowa to kwota kredytu podzielona przez liczbę rat. Przy 500 000 zł na 360 rat to zawsze około 1 389 zł. Odsetki liczy się od salda: w pierwszym miesiącu przy 6% to 2 500 zł, więc pierwsza rata wynosi 3 889 zł. Saldo spada liniowo, a z nim odsetki. Ostatnia rata to około 1 396 zł.
Porównanie z ratą równą
| Raty równe | Raty malejące | |
|---|---|---|
| pierwsza rata | 2 998 zł | 3 889 zł |
| rata po 10 latach (121.) | 2 998 zł | 3 056 zł |
| ostatnia rata | 2 998 zł | 1 396 zł |
| kapitał do spłaty po 5 latach | 465 272 zł | 416 667 zł |
| odsetki w całym okresie | 579 191 zł | 451 250 zł |
Kredyt 500 000 zł na 30 lat, stałe 6%. Raty malejące są tańsze o około 128 tys. zł, ale rata malejąca spada poniżej raty równej dopiero od 130. raty, w 11. roku spłaty.
Wpływ na zdolność i kiedy wybrać
Przy stopie testowej 8,5% pierwsza rata malejąca dla 500 000 zł na 30 lat to około 4 931 zł, a rata równa około 3 845 zł. Przy tym samym obciążeniu, które bank uzna za bezpieczne, raty malejące pozwolą pożyczyć około 390 tys. zł zamiast 500 tys. zł. To przykład poglądowy, bo zdolność kredytową każdy bank liczy po swojemu.
Raty malejące mają sens przy wysokim, stabilnym dochodzie i zapasie zdolności. Alternatywą jest rata równa z regularną nadpłatą: 300 zł miesięcznie w tym przykładzie obniża odsetki do około 438 tys. zł. Zmiana z rat równych na malejące aneksem zwykle wymaga ponownej oceny zdolności. Więcej w artykule raty równe czy malejące.
Przykład
Kredyt 500 000 zł na 30 lat, oprocentowanie 6%. Część kapitałowa: 500 000 / 360 = 1 389 zł. Pierwsze odsetki: 500 000 × 6% / 12 = 2 500 zł, pierwsza rata 3 889 zł. Po 5 latach saldo wynosi 416 667 zł, odsetki 2 083 zł, a rata (61.) około 3 472 zł. Łącznie odsetki to 451 250 zł, o około 128 000 zł mniej niż przy racie równej 2 998 zł.
Najczęstsze pytania
Co się bardziej opłaca: raty równe czy malejące?
W całym okresie tańsze są raty malejące. Przy 500 000 zł na 30 lat i 6% odsetki to około 451 tys. zł wobec około 579 tys. zł przy ratach równych. Raty równe są niższe na starcie i dają wyższą zdolność.
Dlaczego raty malejące obniżają zdolność kredytową?
Bo bank sprawdza, czy stać Cię na pierwszą, najwyższą ratę, liczoną z buforem na wzrost stóp. Przy tym samym dochodzie możesz pożyczyć nawet o ponad 20% mniej.
Czy każdy bank daje raty malejące?
Nie w każdym produkcie. Część banków nie oferuje rat malejących w części kredytów, więc zapytaj o to przed wnioskiem.
Powiązane hasła
Więcej w poradniku
Źródła
Definicja jest uproszczona. W sprawach, w których liczy się każde słowo, rozstrzyga treść ustawy i Twojej umowy. Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku.
Inne hasła w dziale „Spłata, nadpłata i zmiany w kredycie”