Definicja
Odsetki za opóźnienie to odsetki, które wierzyciel, np. bank, nalicza od kwoty niezapłaconej w terminie, w kredycie od zaległej raty. Zasady określa art. 481 Kodeksu cywilnego: jeśli umowa nie mówi inaczej, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, równe stopie referencyjnej NBP plus 5,5 pkt proc. Odsetki umowne za opóźnienie nie mogą przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie.
Co to oznacza dla Ciebie
Każdy dzień zaległości kosztuje Cię odsetki wyższe niż w zwykłej racie, a bank może doliczyć opłaty za monity według cennika. Ważniejszy od kosztu jest wpis zaległości w BIK, który utrudni kolejny kredyt i refinansowanie. Przy dłuższych zaległościach bank może wypowiedzieć umowę, dlatego przy problemach zgłoś się do banku przed terminem raty.
Ile wynoszą w 2026 r.
Odsetki ustawowe za opóźnienie to stopa referencyjna NBP plus 5,5 pkt proc. Przy stopie 3,75%, obowiązującej od 5 marca 2026 r., wynoszą 9,25% rocznie. Odsetki maksymalne za opóźnienie to dwukrotność tej wartości, czyli 18,5%. Umowa kredytu zwykle przewiduje własną stopę dla zadłużenia przeterminowanego, ale nie może przekroczyć tego limitu. Przy każdej zmianie stopy referencyjnej limity zmieniają się automatycznie. Dla porównania odsetki maksymalne od zwykłego oprocentowania wynoszą dziś 14,5%.
Jeśli zwykłe oprocentowanie Twojego kredytu jest wyższe niż odsetki ustawowe za opóźnienie, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Przy obecnych stopach to w kredytach hipotecznych rzadkość.
Od czego są liczone
Bank nalicza je od kwoty zaległej, czyli od niezapłaconej raty albo jej części, za każdy dzień opóźnienia. Nie od całego salda, dopóki umowa trwa. Po wypowiedzeniu umowy cały dług staje się wymagalny i odsetki za opóźnienie liczą się od całej kwoty. Dlatego zaległość, która trwa miesiącami, kosztuje dużo więcej niż jedna spóźniona rata. Wysokość stopy dla zadłużenia przeterminowanego sprawdzisz w umowie i tabeli opłat banku.
Co robić przy zaległości
Spłać zaległość jak najszybciej i poproś bank o potwierdzenie. Zaległości trafiają do BIK i obniżają ocenę przy kolejnym wniosku. Przed wypowiedzeniem umowy bank musi wezwać Cię do zapłaty z terminem co najmniej 14 dni roboczych i poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Przy trwałych kłopotach sprawdź Fundusz Wsparcia Kredytobiorców. Obie drogi opisujemy w artykule wakacje kredytowe 2026 i Fundusz Wsparcia Kredytobiorców.
Przykład
Rata 3 000 zł jest spóźniona o 30 dni. Przy odsetkach maksymalnych za opóźnienie 18,5% to 3 000 × 18,5% × 30/365 = około 45,62 zł. Przy odsetkach ustawowych za opóźnienie 9,25% byłoby to około 22,81 zł. Do tego bank może doliczyć opłatę za wezwanie do zapłaty według cennika.
Najczęstsze pytania
Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie w 2026 r.?
9,25% rocznie, czyli stopa referencyjna NBP 3,75% plus 5,5 pkt proc. Maksymalne odsetki za opóźnienie wynoszą 18,5%.
Czy bank może naliczyć wyższe odsetki niż maksymalne?
Nie. Odsetki umowne za opóźnienie nie mogą przekroczyć dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie. Nadwyżka się nie należy, a umowa nie może tego limitu wyłączyć.
Po ilu dniach zaległość trafia do BIK?
Bank przekazuje do BIK informacje o przebiegu spłaty, więc zaległość pojawia się w historii kredytowej. Jak długo pozostaje widoczna, zależy m.in. od jej długości i Twoich zgód, dlatego najlepiej nie dopuszczać do opóźnień.
Powiązane hasła
Więcej w poradniku
Źródła
- Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, art. 359 i 481 (ISAP)
- NBP: podstawowe stopy procentowe
- Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (ISAP)
Definicja jest uproszczona. W sprawach, w których liczy się każde słowo, rozstrzyga treść ustawy i Twojej umowy. Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku.
Inne hasła w dziale „Spłata, nadpłata i zmiany w kredycie”