PLENUAEksperci z wpisem w rejestrze KNFPomoc i kontakt

Spłata, nadpłata i zmiany w kredycie

Rata równa: co to jest i jak ją policzyć

Definicja

Rata równa, czyli annuitetowa, to rata kredytu o tej samej wysokości przez cały okres spłaty, przy niezmiennym oprocentowaniu. Zmienia się jej skład: na początku większość raty to odsetki, a pod koniec kapitał. To najczęściej wybierany sposób spłaty kredytu hipotecznego w Polsce.

Co to oznacza dla Ciebie

Rata równa jest na starcie niższa niż pierwsza rata malejąca, dlatego daje wyższą zdolność kredytową. Za to w całym okresie zapłacisz więcej odsetek, bo kapitał spłacasz wolniej. Przy oprocentowaniu zmiennym rata jest stała tylko do najbliższej zmiany wskaźnika.

Jak policzyć ratę równą

Wzór: rata = K × r / (1 − (1 + r)−n), gdzie K to kwota kredytu, r to oprocentowanie roczne podzielone przez 12, a n to liczba rat. Przy kredycie 400 000 zł na 30 lat (360 rat) i oprocentowaniu 6% r wynosi 0,005, a rata około 2 398 zł.

Odsetki w każdej racie to saldo razy r. W pierwszej racie to 400 000 × 0,005 = 2 000 zł, więc na kapitał zostaje tylko 398 zł. Część kapitałowa przewyższa odsetkową dopiero od 223. raty, czyli po ponad 18 latach. Cały rozkład pokazuje harmonogram spłat.

Rata a okres kredytu

OkresRata równaOdsetki łącznie
20 lat2 866 zł287 774 zł
25 lat2 577 zł373 162 zł
30 lat2 398 zł463 353 zł
35 lat2 281 zł557 919 zł

Kredyt 400 000 zł przy stałym oprocentowaniu 6%. Wydłużenie z 30 do 35 lat obniża ratę o 117 zł, ale dokłada około 94 600 zł odsetek. Więcej o wyborze w haśle okres kredytowania.

Rata równa czy malejąca

W racie malejącej część kapitałowa jest stała, więc pierwsza rata jest wyższa, a odsetki łącznie niższe. Bank liczy zdolność z buforem stopy: przy stopie testowej 8,5% rata równa dla 400 000 zł na 30 lat to około 3 076 zł, a pierwsza rata malejąca około 3 944 zł. Raty równe z regularną nadpłatą mogą dać podobną oszczędność jak raty malejące, a zostawiają Ci wybór, kiedy dopłacać. Porównanie na liczbach w artykule raty równe czy malejące.

Przykład

Kredyt 400 000 zł, 360 rat, oprocentowanie 6%. r = 6% / 12 = 0,005. Rata = 400 000 × 0,005 / (1 − 1,005−360) = około 2 398 zł. Przez 30 lat wpłacisz 2 398 × 360 = około 863 400 zł, z czego około 463 400 zł to odsetki. Jeśli po 5 latach oprocentowanie wzrośnie, bank przeliczy ratę od salda około 372 200 zł na pozostałe 300 rat.

Kalkulator raty

Najczęstsze pytania

Co to jest rata równa?

Rata o stałej wysokości przez cały okres kredytu, przy niezmiennym oprocentowaniu. Na początku przeważają w niej odsetki, pod koniec kapitał.

Jak obliczyć ratę równą kredytu?

Rata = K × r / (1 − (1 + r) do potęgi −n), gdzie K to kwota, r to oprocentowanie roczne podzielone przez 12, a n to liczba rat. Dla 400 000 zł na 30 lat przy 6% wychodzi około 2 398 zł.

Czy rata równa się zmienia?

Przy oprocentowaniu zmiennym tak, po każdej zmianie wskaźnika bank przelicza ją od salda. Przy stałej stopie jest stała do końca okresu stałej stopy.

Więcej w poradniku

Źródła

  1. KNF: Rekomendacja S

Definicja jest uproszczona. W sprawach, w których liczy się każde słowo, rozstrzyga treść ustawy i Twojej umowy. Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku.