Definicja
NBP, czyli Narodowy Bank Polski, to bank centralny Polski, który prowadzi politykę pieniężną, emituje złotego i publikuje kursy walut. Stopy procentowe NBP ustala Rada Polityki Pieniężnej, a celem jest inflacja na poziomie 2,5% z dopuszczalnym odchyleniem o 1 pkt proc. Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% od 5 marca 2026 r.
Co to oznacza dla Ciebie
NBP nie udziela kredytów osobom prywatnym, ale jego stopy wpływają na Twoją ratę. Od nich zależą wskaźniki WIBOR i POLSTR, a więc oprocentowanie zmienne kredytu. Przy stałej stopie decyzje NBP nie zmieniają raty do końca okresu stałego oprocentowania.
Stopy NBP w październiku 2026 r.
NBP ma pięć podstawowych stóp. Stopa referencyjna wynosi 3,75%, lombardowa 4,25%, depozytowa 3,25%, redyskontowa weksli 3,80% i dyskontowa weksli 3,85%. Obowiązują od 5 marca 2026 r. Decyzje podejmuje RPP na posiedzeniach zwykle raz w miesiącu. Najbliższe w 2026 r. to 3–4 listopada i 1–2 grudnia. Od stopy referencyjnej zależą też odsetki ustawowe i maksymalne z Kodeksu cywilnego.
Jak stopy NBP trafiają do raty
Bank nie liczy odsetek bezpośrednio od stopy NBP. Przy oprocentowaniu zmiennym płacisz wskaźnik plus marżę. WIBOR 3M wynosił około 3,89% (23.10.2026) i zawiera oczekiwania rynku co do decyzji RPP. POLSTR 1M około 3,54% (7.10.2026) liczony jest z rzeczywistych transakcji overnight. Zmiana trafia do raty w dniu aktualizacji z umowy, zwykle co 3 lub 6 miesięcy. Historię stóp i kalendarz RPP znajdziesz w artykule stopy procentowe NBP 2026.
Inne dane NBP przydatne przy kredycie
NBP publikuje średnie kursy walut. Według nich przelicza się m.in. dochód z zagranicy, a w kredytach walutowych spór dotyczył kursów z tabel banków. NBP wydaje też kwartalne informacje o cenach mieszkań na podstawie bazy cen transakcyjnych. Stopy wpływają również na zdolność kredytową: niższa stopa obniża ratę testową z buforem, więc pozwala pożyczyć więcej.
Na decyzje NBP nie masz wpływu, ale masz wpływ na to, jak bardzo dotkną Twojej raty. Stała stopa na 5 lat chroni przed podwyżkami w tym okresie, a przy stopie zmiennej warto mieć poduszkę finansową na kilka miesięcy rat. Przy spadku stóp możesz utrzymać dotychczasową kwotę spłaty i różnicę przeznaczyć na nadpłatę.
Przykład
Kredyt 500 000 zł na 30 lat z oprocentowaniem zmiennym 6% ma ratę około 2 998 zł. Gdy wskaźnik wzrośnie o 0,25 pkt proc., a oprocentowanie do 6,25%, rata wyniesie około 3 079 zł, czyli o około 80 zł więcej. Zmiana o 1 pkt proc. to około 330 zł.
Oprocentowanie kredytów hipotecznych
Najczęstsze pytania
Kto ustala stopy procentowe NBP?
Rada Polityki Pieniężnej. Posiedzenia decyzyjne odbywają się zwykle raz w miesiącu, a nowa stopa obowiązuje od dnia po ogłoszeniu decyzji.
Ile wynosi stopa referencyjna NBP?
3,75% od 5 marca 2026 r. Na posiedzeniu 6–7 października 2026 r. RPP pozostawiła stopy bez zmian.
Czy obniżka stóp NBP od razu obniża ratę?
Nie. Nowa wartość wskaźnika trafia do raty w dniu aktualizacji z umowy, zwykle co 3 lub 6 miesięcy. Przy stałej stopie rata się nie zmienia do końca okresu stałego.
Powiązane hasła
Więcej w poradniku
Źródła
- NBP: podstawowe stopy procentowe
- NBP: polityka pieniężna i cel inflacyjny
- NBP: kursy średnie walut
- NBP: rynek nieruchomości, informacja kwartalna i baza cen mieszkań
Definicja jest uproszczona. W sprawach, w których liczy się każde słowo, rozstrzyga treść ustawy i Twojej umowy. Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku.
Inne hasła w dziale „Instytucje i eksperci”