W skrócie
Hipoteka to prawo banku albo innego wierzyciela do zaspokojenia się z nieruchomości, wpisane do działu IV księgi wieczystej. Przy kredycie bank ustanawia hipotekę umowną, zwykle do sumy 150–200% kwoty kredytu. Hipoteka przymusowa powstaje bez zgody właściciela, np. na podstawie tytułu wykonawczego albo decyzji podatkowej. Od 20 lutego 2011 r. nie ma już podziału na hipotekę zwykłą i kaucyjną: każda nowa hipoteka zabezpiecza dług do sumy najwyższej.

Hipoteka pojawia się w dziale IV każdej księgi wieczystej nieruchomości kupionej na kredyt. Warto wiedzieć, jakie ma rodzaje, bo inaczej czyta się wpis banku, a inaczej wpis urzędu skarbowego.
Hipoteka umowna
Powstaje z umowy właściciela z wierzycielem, najczęściej bankiem, i z wpisu do księgi wieczystej. Przy kredycie hipotecznym bank ustanawia ją zwykle do sumy 150–200% kwoty kredytu, żeby zabezpieczyć także odsetki i koszty. Oświadczenie o ustanowieniu hipoteki na rzecz banku może mieć formę pisemną, bez notariusza, ale przy zakupie składa się je zwykle w akcie notarialnym. Koszt wpisu i jak długo trwa: wpis hipoteki do księgi wieczystej.
Narzędzia
Sprawdź na swoich liczbach
Przygotuj
lista do odhaczenia i wydruku
Narzędzie
Lista dokumentów do druku
Wybierz dochód i nieruchomość, wydrukuj listę i odhaczaj.
Koszty poza ceną, około
w tym PCC 12 000 zł, notariusz i sąd; bez kosztów kredytu
Narzędzie
Koszty zakupu mieszkania
Notariusz, PCC, sądowe opłaty i koszty banku w jednym zestawieniu.
Hipoteka przymusowa
Wpisuje się ją bez zgody właściciela. Może jej żądać wierzyciel, który ma tytuł wykonawczy, np. prawomocny wyrok z klauzulą wykonalności (art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Hipotekę przymusową na zaległości podatkowe wpisuje urząd skarbowy na podstawie decyzji, a na zaległe składki ZUS. Hipoteka przymusowa w księdze sprzedającego to sygnał, że trzeba ją spłacić przed zakupem albo z ceny: kupno mieszkania z hipoteką.
Masz pytania?
Porozmawiaj z ekspertem
Bezpłatna analiza
Przejdź przez formalności z ekspertem, krok po kroku
Bezpłatnie i bez zobowiązań. Ekspert z wpisem KNF porówna oferty 13 banków i poda RRSO z każdej. Oddzwaniamy w 24 h, a dokumenty wysyłasz online.
Hipoteka łączna
Zabezpiecza jeden dług na kilku nieruchomościach, np. na kupowanym mieszkaniu i mieszkaniu rodziców, gdy brakuje wkładu własnego (art. 76). Wierzyciel może zaspokoić się z każdej z nich. Ryzyka opisujemy w artykule hipoteka łączna.
Czytaj dalej
Następne pytania w tym temacie
Ten sam dział · 7 min
Wpis hipoteki do księgi wieczystej: koszt, czas, wzmianka
Wpis hipoteki do księgi wieczystej krok po kroku: wniosek notariusza, opłata 200 zł, PCC 19 zł, taksa, czas w sądzie, wzmianka w EKW, pomostowe i zmiany wpisu.
Ten sam dział · 7 min
Księga wieczysta: co sprawdzić przed zakupem mieszkania
Jak sprawdzić księgę wieczystą online na ekw.ms.gov.pl, co jest w 4 działach i które wpisy są sygnałem ostrzegawczym: służebności, roszczenia, wzmianki.
Ten sam dział · 7 min
Hipoteka łączna na mieszkaniu rodziców zamiast wkładu: ryzyka
Hipoteka na mieszkaniu rodziców zamiast wkładu własnego: jak działa hipoteka łączna, ile wynosi LTV, kiedy bank ją zwolni i jakie ryzyko bierze właściciel.
Hipoteka zwykła a kaucyjna
Do 19 lutego 2011 r. prawo rozróżniało hipotekę zwykłą, na dług o ustalonej wysokości, i kaucyjną, do sumy najwyższej, np. na odsetki i kredyt odnawialny. Nowelizacja z 2009 r., obowiązująca od 20 lutego 2011 r., połączyła je w jedną hipotekę zabezpieczającą wierzytelność do oznaczonej sumy. Starsze księgi nadal mają wpisy „hipoteka zwykła” i „hipoteka kaucyjna”, które zachowują swoje znaczenie.
Jak sprawdzić hipoteki
Księgę wieczystą przeglądasz bezpłatnie w systemie Elektroniczne Księgi Wieczyste po numerze księgi. W dziale IV zobaczysz każdą hipotekę: wierzyciela, sumę i rodzaj. Co jeszcze sprawdzić przed zakupem: księga wieczysta. Po spłacie kredytu hipoteka nie znika sama: wykreślenie hipoteki.
Najczęstsze pytania
Co to jest hipoteka przymusowa?
Hipoteka wpisana bez zgody właściciela, np. przez wierzyciela z tytułem wykonawczym, urząd skarbowy na podstawie decyzji podatkowej albo ZUS za zaległe składki.
Czym różni się hipoteka zwykła od kaucyjnej?
Zwykła zabezpieczała dług o ustalonej wysokości, kaucyjna do sumy najwyższej. Od 20 lutego 2011 r. jest jedna hipoteka do oznaczonej sumy, ale stare wpisy pozostają w księgach.
Na jaką kwotę bank ustanawia hipotekę?
Zwykle 150–200% kwoty kredytu, żeby zabezpieczyć także odsetki i koszty.
Co to jest hipoteka łączna?
Hipoteka zabezpieczająca jeden dług na kilku nieruchomościach. Wierzyciel może dochodzić spłaty z każdej z nich.
Pytania czytelników
Nie znalazłeś odpowiedzi w artykule? Zadaj pytanie: odpowie ekspert kredytowy z wpisem KNF, a pytanie z odpowiedzią opublikujemy bez Twoich danych w pytaniach i odpowiedziach.
Zadaj pytanie ekspertowi
Źródła
- Ustawa z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (ISAP)
- Ministerstwo Sprawiedliwości: Elektroniczne Księgi Wieczyste
Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku. Decyzję kredytową podejmuje bank.
Czy ten artykuł był pomocny?
Dziękujemy! Cieszymy się, że artykuł pomógł.
Znasz kogoś, kto też planuje kredyt? Wyślij mu ten artykuł.
Masz pytanie o swój kredyt? Zapytaj eksperta, odpowiemy bezpłatnie e‑mailem.
Dziękujemy. Czego zabrakło? Zadaj pytanie ekspertowi, odpowiemy e-mailem.
