Mieszkanie dla Młodych (2014–2018): zasady, limity i wyniki
Następca Rodziny na Swoim. Zamiast dopłat do odsetek państwo dawało jednorazowo pieniądze na wkład własny: od 10% do 30% wartości odtworzeniowej, zależnie od liczby dzieci.
W skrócie
Mieszkanie dla Młodych działało na podstawie ustawy z 27 września 2013 r. Wnioski banki przyjmowały od 1 stycznia 2014 r. Program dawał jednorazowe dofinansowanie wkładu własnego: 10% kwoty liczonej od wskaźnika kosztu odtworzenia i 50 m² mieszkania, a z dzieckiem więcej. Na początku obejmował tylko mieszkania nowe, od nowelizacji z 2015 r. także rynek wtórny. Ustawa dała na program 3 553 mln zł na lata 2014–2018. Limit na 2018 r. wyczerpał się 3 stycznia 2018 r., więc od 4 stycznia 2018 r. banki nie przyjmowały wniosków.
Zasady programu
| Warunek | Zasada |
|---|---|
| Forma pomocy | jednorazowe dofinansowanie wkładu własnego, wypłacane przez BGK przy zakupieart. 7 |
| Wysokość | 10% kwoty: wskaźnik kosztu odtworzenia 1 m² w gminie × 50 m²; od 2015 r. 15% przy jednym dziecku, 20% przy dwojgu, 30% przy co najmniej trojgu (i 65 m² zamiast 50 m²)art. 7 |
| Trzecie dziecko | dodatkowa spłata 5% tej samej kwoty, jeśli trzecie lub kolejne dziecko urodziło się w ciągu 5 lat od zakupuart. 8 |
| Wiek | wniosek najpóźniej w roku 35. urodzin (u małżonków decydował młodszy)art. 4 |
| Własne mieszkanie | kupujący nie mógł mieć mieszkania ani domu; od 2015 r. bez tego warunku dla rodzin z co najmniej trojgiem dzieciart. 4 ust. 1 pkt 2, ust. 4 |
| Co można było kupić | do 2015 r. tylko mieszkanie lub dom od dewelopera; po nowelizacji z 2015 r. także z rynku wtórnegoart. 5 |
| Metraż | mieszkanie do 75 m², dom do 100 m²; przy co najmniej trojgu dzieciach 85 m² i 110 m²art. 5 ust. 1 pkt 3 |
| Limit ceny | powierzchnia × wskaźnik kosztu odtworzenia × 1,1; od 2015 r. × 0,9 dla mieszkań innych niż noweart. 5 ust. 1 pkt 4 |
| Kredyt | co najmniej 50% ceny, w złotych, na co najmniej 15 latart. 6 |
| Zwrot | sprzedaż, wynajem albo zakup innego mieszkania w ciągu 5 lat oznaczał zwrot części dofinansowania (za każdy pozostały miesiąc 1/60)art. 14 |
Źródła: Ustawa z 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych (Dz.U. 2013 poz. 1304); Ustawa z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania (Dz.U. 2015 poz. 1194).
Wyniki
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Budżet programu | 3 553 mln złlimity z ustawy na 2014–2018 |
| Przyjęte wnioski | 110 698dane BGK na 30.06.2018 r. |
| Dofinansowanie | ok. 2,93 mld złdane BGK na 30.06.2018 r. |
| Wykorzystanie limitu 2014 | 34,5%przed zmianami z 2015 r. |
| Wykorzystanie limitu 2016 | 96,1%do 30 września 2016 r. |
Źródło: NIK (7.08.2017); liczba wniosków i kwota: raport BGK na 30.06.2018 r., za: Demagog.
- Single i pary bez dzieci stanowili ponad 72% kupujących, przed zmianami z 2015 r. i po nich (NIK).
- Połowa dofinansowanych kredytów trafiła do trzech województw: mazowieckiego, pomorskiego i wielkopolskiego (NIK).
- Program nie miał limitu dochodu. NIK wskazała, że z pomocy korzystały też osoby z dochodem ponad 20 000 zł netto miesięcznie, i zaleciła kryterium dochodowe w kolejnych programach.
Pieniądze z budżetu według lat
| Rok | Limit |
|---|---|
| 2014 | 600 mln zł |
| 2015 | 715 mln zł |
| 2016 | 730 mln zł |
| 2017 | 746 mln zł |
| 2018 | 762 mln zł |
Źródło: NIK o programie „Mieszkanie dla młodych” (7.08.2017).
Przebieg programu
- 2013
Sejm uchwala ustawę o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych (27 września).
- 2014
Od 1 stycznia banki przyjmują wnioski. Program obejmuje tylko mieszkania i domy od dewelopera. W 2014 r. wykorzystano 34,5% limitu.
- 2015
Nowelizacja z 25 czerwca 2015 r., w życiu od września: rynek wtórny, wyższe dofinansowanie dla rodzin z dziećmi, rodziny 3+ mogą mieć już mieszkanie.
- 2017
Pieniądze na 2017 i 2018 r. rozchodzą się z wyprzedzeniem: banki przestają przyjmować wnioski z wypłatą w 2017 r. 1 lutego, a z wypłatą w 2018 r. 7 kwietnia 2017 r.
- 2018
BGK ogłasza 3 stycznia, że limit na 2018 r. jest zarezerwowany. Od 4 stycznia nie ma nowych wniosków. Program się kończy.
Źródło: Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju: Pomoc mieszkaniowa (archiwum gov.pl) oraz dokumenty podane wyżej.
Co to znaczy dziś
Dofinansowanie zostało wypłacone przy zakupie, więc kredyt MdM to dziś zwykły kredyt hipoteczny. Obowiązek zwrotu części pomocy przy sprzedaży lub wynajmie trwał 5 lat od umowy, czyli wygasł najpóźniej w 2023 r. Spłata części kredytu przy trzecim dziecku też przysługiwała tylko do 5 lat od zakupu. Policz nadpłatę kredytu →
Inne programy
- 2007–2012
Rodzina na Swoim
dopłata do odsetek przez 8 lat, małżeństwa i samotni rodzice, od 2011 r. także single do 35 lat.
- od 2022
Mieszkanie bez wkładu własnego
gwarancja BGK zamiast wkładu i spłata rodzinna, osoby bez mieszkania, bez limitu wieku i dochodu.
- 2023
Bezpieczny kredyt 2%
dopłata do rat przez 10 lat (efektywnie 2%), osoby do 45 lat bez mieszkania, bez limitu dochodu.
Wszystkie programy i oś czasu →
Pytania
Ile wynosiło dofinansowanie w Mieszkaniu dla Młodych?
10% kwoty liczonej jako wskaźnik kosztu odtworzenia 1 m² w gminie razy 50 m². Po zmianach z 2015 r.: 15% przy jednym dziecku, 20% przy dwojgu i 30% przy co najmniej trojgu dzieciach, a rodzinom 3+ liczono 65 m² zamiast 50 m².
Do kiedy działało Mieszkanie dla Młodych?
Ustawa przewidywała wnioski do 30 września 2018 r., ale limit na 2018 r. wyczerpał się 3 stycznia 2018 r. Od 4 stycznia 2018 r. banki nie przyjmowały już nowych wniosków.
Czy MdM obejmowało rynek wtórny?
Od nowelizacji z 2015 r. tak, z niższym limitem ceny: 0,9 wskaźnika kosztu odtworzenia zamiast 1,1 dla mieszkań nowych. Wcześniej program obejmował tylko mieszkania i domy od dewelopera.
Czy muszę zwrócić dopłatę MdM, jeśli sprzedam mieszkanie?
Już nie. Obowiązek zwrotu części dofinansowania dotyczył sprzedaży, wynajmu albo zakupu innego mieszkania w ciągu 5 lat od umowy. Ostatnie umowy podpisano w 2018 r., więc ten okres minął.