PLENUAEksperci z wpisem w rejestrze KNFPomoc i kontakt

Historia i ostrzeżenie

Kredyty frankowe: historia kredytów we frankach w Polsce 2004–2026

Dlaczego setki tysięcy osób wzięły kredyt we frankach, co zrobił z ich ratami kurs franka i ile kosztował kredyt z 2007 r. w porównaniu z kredytem w złotych.

W skrócie

Pod koniec lipca 2008 r. frank kosztował niecałe 2 zł (1,96 zł), dziś 4,78 zł. Kto w lipcu 2007 r. pożyczył 300 000 zł we frankach, po 231 ratach wpłacił w naszej symulacji 398 878 zł i ma jeszcze 259 324 zł długu. Taki sam kredyt w złotych: 372 300 zł wpłat i 158 663 zł do spłaty. Kredyt brany w innej walucie niż ta, w której zarabiasz, przenosi na Ciebie ryzyko kursu, którego nie da się z góry policzyć.

Najtaniej1,96 zł31.07.2008NBP
Czarny czwartek+16,5%15.01.2015, w jeden dzieńNBP
Rekord5,12 zł29.09.2022NBP
Dziś4,78 zł5.11.2026NBP

Skąd wzięły się kredyty we frankach

W latach 2004–2008 kredyt we frankach wyglądał na okazję. Oprocentowanie kredytów we frankach opierało się na stawce LIBOR CHF, a w złotych na WIBOR. W 2007 r. LIBOR CHF 3M wynosił średnio 2,57%, a WIBOR 3M 4,74%. Rata kredytu we frankach była więc na starcie wyraźnie niższa, a bank wyliczał też wyższą zdolność kredytową. Frank taniał, raty spadały, więc ryzyko wydawało się małe.

Na kredyt powiązany z frankiem zdecydowało się bardzo wiele rodzin. Według BIK w połowie 2016 r. 899 tys. osób spłacało 529 tys. kredytów mieszkaniowych we frankach. Kredyty wypłacane latem 2008 r. banki przeliczały na franki po kursie bliskim 2 zł: w lipcu 2008 r. kurs NBP spadł do 1,96 zł, najniżej od 2004 r.

Założenia i źródła danych. Szczegóły

Cytat: „Aktualnie 899 tys. Polaków spłaca 529 tys. kredytów mieszkaniowych w CHF.” Źródło: BIK, „Najnowsze dane o kredytach w CHF”, 7.09.2016 (dane na 30.06.2016).

Kurs franka 2004–2026 na wykresie

Większość kredytów frankowych działała tak: bank wypłacał złote, ale dług zapisywał we frankach według kursu z dnia wypłaty. Każda rata była przeliczana na złote po kursie z dnia spłaty. Gdy frank drożał, rosła rata i rosło zadłużenie w złotych, mimo regularnych wpłat.

Kurs franka szwajcarskiego od 2004 r.

styczeń 2004 – październik 2026, średni kurs CHF/PLN w miesiącu, w złotych

Źródło: NBP, tabele A kursów średnich (średnia z dni roboczych w miesiącu)

Pokaż dane w tabeli
MiesiącŚredni kurs CHF
październik 20264,72 zł
wrzesień 20264,61 zł
sierpień 20264,60 zł
lipiec 20264,67 zł
czerwiec 20264,63 zł
maj 20264,64 zł
kwiecień 20264,62 zł
marzec 20264,70 zł
luty 20264,61 zł
styczeń 20264,54 zł
grudzień 20254,53 zł
listopad 20254,56 zł
październik 20254,58 zł
wrzesień 20254,56 zł
sierpień 20254,54 zł
lipiec 20254,56 zł
czerwiec 20254,55 zł
maj 20254,55 zł
kwiecień 20254,55 zł
marzec 20254,38 zł
luty 20254,43 zł
styczeń 20254,51 zł
grudzień 20244,57 zł
listopad 20244,64 zł
październik 20244,60 zł
wrzesień 20244,55 zł
sierpień 20244,54 zł
lipiec 20244,42 zł
czerwiec 20244,49 zł
maj 20244,35 zł
kwiecień 20244,41 zł
marzec 20244,46 zł
luty 20244,57 zł
styczeń 20244,66 zł
grudzień 20234,59 zł
listopad 20234,57 zł
październik 20234,72 zł
wrzesień 20234,79 zł
sierpień 20234,65 zł
lipiec 20234,60 zł
czerwiec 20234,57 zł
maj 20234,65 zł
kwiecień 20234,71 zł
marzec 20234,74 zł
luty 20234,79 zł
styczeń 20234,72 zł
grudzień 20224,75 zł
listopad 20224,77 zł
październik 20224,91 zł
wrzesień 20224,92 zł
sierpień 20224,87 zł
lipiec 20224,83 zł
czerwiec 20224,53 zł
maj 20224,49 zł
kwiecień 20224,55 zł
marzec 20224,64 zł
luty 20224,35 zł
styczeń 20224,38 zł
grudzień 20214,44 zł
listopad 20214,42 zł
październik 20214,29 zł
wrzesień 20214,21 zł
sierpień 20214,25 zł
lipiec 20214,21 zł
czerwiec 20214,12 zł
maj 20214,13 zł
kwiecień 20214,14 zł
marzec 20214,16 zł
luty 20214,14 zł
styczeń 20214,20 zł
grudzień 20204,14 zł
listopad 20204,18 zł
październik 20204,23 zł
wrzesień 20204,15 zł
sierpień 20204,09 zł
lipiec 20204,16 zł
czerwiec 20204,14 zł
maj 20204,29 zł
kwiecień 20204,31 zł
marzec 20204,19 zł
luty 20204,02 zł
styczeń 20203,95 zł
grudzień 20193,91 zł
listopad 20193,91 zł
październik 20193,92 zł
wrzesień 20193,99 zł
sierpień 20193,99 zł
lipiec 20193,85 zł
czerwiec 20193,82 zł
maj 20193,80 zł
kwiecień 20193,79 zł
marzec 20193,80 zł
luty 20193,80 zł
styczeń 20193,80 zł
grudzień 20183,80 zł
listopad 20183,78 zł
październik 20183,77 zł
wrzesień 20183,81 zł
sierpień 20183,75 zł
lipiec 20183,73 zł
czerwiec 20183,73 zł
maj 20183,63 zł
kwiecień 20183,53 zł
marzec 20183,60 zł
luty 20183,61 zł
styczeń 20183,55 zł
grudzień 20173,60 zł
listopad 20173,63 zł
październik 20173,70 zł
wrzesień 20173,72 zł
sierpień 20173,74 zł
lipiec 20173,83 zł
czerwiec 20173,87 zł
maj 20173,85 zł
kwiecień 20173,95 zł
marzec 20174,01 zł
luty 20174,04 zł
styczeń 20174,08 zł
grudzień 20164,13 zł
listopad 20164,08 zł
październik 20163,96 zł
wrzesień 20163,96 zł
sierpień 20163,96 zł
lipiec 20164,05 zł
czerwiec 20164,04 zł
maj 20163,99 zł
kwiecień 20163,94 zł
marzec 20163,93 zł
luty 20163,99 zł
styczeń 20164,03 zł
grudzień 20153,96 zł
listopad 20153,92 zł
październik 20153,91 zł
wrzesień 20153,86 zł
sierpień 20153,89 zł
lipiec 20153,96 zł
czerwiec 20153,98 zł
maj 20153,93 zł
kwiecień 20153,88 zł
marzec 20153,89 zł
luty 20153,93 zł
styczeń 20153,96 zł
grudzień 20143,50 zł
listopad 20143,50 zł
październik 20143,48 zł
wrzesień 20143,47 zł
sierpień 20143,46 zł
lipiec 20143,41 zł
czerwiec 20143,40 zł
maj 20143,42 zł
kwiecień 20143,43 zł
marzec 20143,45 zł
luty 20143,42 zł
styczeń 20143,39 zł
grudzień 20133,41 zł
listopad 20133,40 zł
październik 20133,40 zł
wrzesień 20133,43 zł
sierpień 20133,43 zł
lipiec 20133,46 zł
czerwiec 20133,47 zł
maj 20133,36 zł
kwiecień 20133,39 zł
marzec 20133,39 zł
luty 20133,39 zł
styczeń 20133,37 zł
grudzień 20123,39 zł
listopad 20123,43 zł
październik 20123,40 zł
wrzesień 20123,42 zł
sierpień 20123,41 zł
lipiec 20123,49 zł
czerwiec 20123,58 zł
maj 20123,58 zł
kwiecień 20123,47 zł
marzec 20123,43 zł
luty 20123,47 zł
styczeń 20123,61 zł
grudzień 20113,65 zł
listopad 20113,60 zł
październik 20113,54 zł
wrzesień 20113,61 zł
sierpień 20113,68 zł
lipiec 20113,39 zł
czerwiec 20113,28 zł
maj 20113,14 zł
kwiecień 20113,06 zł
marzec 20113,12 zł
luty 20113,03 zł
styczeń 20113,05 zł
grudzień 20103,12 zł
listopad 20102,94 zł
październik 20102,94 zł
wrzesień 20103,02 zł
sierpień 20102,97 zł
lipiec 20103,03 zł
czerwiec 20102,98 zł
maj 20102,86 zł
kwiecień 20102,70 zł
marzec 20102,69 zł
luty 20102,74 zł
styczeń 20102,75 zł
grudzień 20092,76 zł
listopad 20092,76 zł
październik 20092,78 zł
wrzesień 20092,75 zł
sierpień 20092,71 zł
lipiec 20092,83 zł
czerwiec 20092,98 zł
maj 20092,92 zł
kwiecień 20092,92 zł
marzec 20093,07 zł
luty 20093,12 zł
styczeń 20092,83 zł
grudzień 20082,61 zł
listopad 20082,46 zł
październik 20082,36 zł
wrzesień 20082,12 zł
sierpień 20082,03 zł
lipiec 20082,01 zł
czerwiec 20082,09 zł
maj 20082,10 zł
kwiecień 20082,16 zł
marzec 20082,25 zł
luty 20082,22 zł
styczeń 20082,23 zł
grudzień 20072,17 zł
listopad 20072,22 zł
październik 20072,22 zł
wrzesień 20072,30 zł
sierpień 20072,33 zł
lipiec 20072,27 zł
czerwiec 20072,30 zł
maj 20072,29 zł
kwiecień 20072,33 zł
marzec 20072,41 zł
luty 20072,40 zł
styczeń 20072,40 zł
grudzień 20062,39 zł
listopad 20062,40 zł
październik 20062,46 zł
wrzesień 20062,51 zł
sierpień 20062,48 zł
lipiec 20062,55 zł
czerwiec 20062,58 zł
maj 20062,51 zł
kwiecień 20062,49 zł
marzec 20062,47 zł
luty 20062,44 zł
styczeń 20062,47 zł
grudzień 20052,49 zł
listopad 20052,57 zł
październik 20052,53 zł
wrzesień 20052,53 zł
sierpień 20052,60 zł
lipiec 20052,63 zł
czerwiec 20052,64 zł
maj 20052,71 zł
kwiecień 20052,69 zł
marzec 20052,59 zł
luty 20052,57 zł
styczeń 20052,64 zł
grudzień 20042,69 zł
listopad 20042,80 zł
październik 20042,80 zł
wrzesień 20042,83 zł
sierpień 20042,88 zł
lipiec 20042,93 zł
czerwiec 20043,02 zł
maj 20043,07 zł
kwiecień 20043,06 zł
marzec 20043,04 zł
luty 20043,08 zł
styczeń 20043,01 zł

Najważniejsze momenty: w kryzysie jesienią 2008 r. frank podrożał w ciągu siedmiu miesięcy o 55% (średnio 2,01 zł w lipcu 2008 r., 3,12 zł w lutym 2009 r.). 15 stycznia 2015 r., w dniu nazwanym potem czarnym czwartkiem, Szwajcarski Bank Narodowy zniósł minimalny kurs franka wobec euro. Kurs NBP wzrósł z 3,57 zł do 4,16 zł w ciągu jednego dnia, a następnego dnia wynosił 4,26 zł. Rekord padł 29.09.2022 r.: 5,12 zł.

Kursy z tabel NBP 008/A/NBP/2015, 009/A/NBP/2015, 010/A/NBP/2015 i 189/A/NBP/2022. Szczegóły

Decyzja SNB: SNB, „Swiss National Bank discontinues minimum exchange rate and lowers interest rate to -0.75%”, 15.01.2015.

Przykład: 300 000 zł z lipca 2007 r.

Dwie osoby biorą w lipcu 2007 r. po 300 000 zł kredytu na 30 lat, z ratami równymi. Pierwsza we frankach: przy kursie 2,27 zł jej dług to 131 926 CHF. Druga w złotych. Zakładamy dla obu tę samą marżę banku, 1,44 pkt proc., a oprocentowanie zmienia się razem ze wskaźnikiem.

Rata kredytu 300 000 zł z lipca 2007 r.: frank a złoty

Symulacja, rata w złotych, sierpień 2007 – październik 2026

Źródło: symulacja KredytPolska na podstawie danych NBP, SNB i Eurostatu

Pokaż dane w tabeli
MiesiącKurs CHFRata we frankachRata w złotych
październik 20264,72 zł2 134 zł (452 CHF)1 614 zł
sierpień 20264,60 zł2 084 zł (453 CHF)1 613 zł
sierpień 20254,54 zł2 059 zł (453 CHF)1 717 zł
sierpień 20244,54 zł2 219 zł (488 CHF)1 794 zł
sierpień 20234,65 zł2 342 zł (503 CHF)1 894 zł
sierpień 20224,87 zł2 153 zł (442 CHF)1 918 zł
sierpień 20214,25 zł1 798 zł (423 CHF)1 211 zł
sierpień 20204,09 zł1 739 zł (425 CHF)1 215 zł
sierpień 20193,99 zł1 686 zł (423 CHF)1 368 zł
sierpień 20183,75 zł1 593 zł (424 CHF)1 365 zł
sierpień 20173,74 zł1 589 zł (425 CHF)1 369 zł
sierpień 20163,96 zł1 676 zł (424 CHF)1 366 zł
sierpień 20153,89 zł1 650 zł (424 CHF)1 368 zł
sierpień 20143,46 zł1 592 zł (460 CHF)1 503 zł
sierpień 20133,43 zł1 579 zł (460 CHF)1 506 zł
sierpień 20123,41 zł1 577 zł (463 CHF)1 902 zł
sierpień 20113,68 zł1 725 zł (469 CHF)1 827 zł
sierpień 20102,97 zł1 393 zł (469 CHF)1 677 zł
sierpień 20092,71 zł1 302 zł (480 CHF)1 751 zł
sierpień 20082,03 zł1 308 zł (645 CHF)2 210 zł
sierpień 20072,33 zł1 492 zł (641 CHF)1 841 zł
SymulacjaWe frankachW złotych
Pierwsza rata
sierpień 2007
1 492 zł1 841 zł
Najwyższa rata2 412 zł
wrzesień 2023
2 247 zł
listopad 2008
Rata dziś
październik 2026
2 134 zł1 614 zł
Wpłacone
231 rat
398 878 zł372 300 zł
Zostało do spłaty259 324 zł
54 202 CHF po 4,78 zł
158 663 zł
Wpłacone i do spłaty razem658 202 zł530 964 zł
Symulacja, nie rzeczywista umowa. Szczegóły

Oprocentowanie: LIBOR CHF 3M (od 2022 r. SARON, średnia miesięczna SNB) albo WIBOR 3M (średnia miesięczna, Eurostat) z poprzedniego miesiąca plus marża 1,44 pkt proc., czyli średnia z 2007 r. różnicy między oprocentowaniem zmiennym nowych i renegocjowanych kredytów mieszkaniowych w złotych (NBP) a WIBOR 3M z poprzedniego miesiąca (wyliczenie własne). Rata przeliczana po średnim kursie NBP z miesiąca spłaty. Banki stosowały własne kursy kupna przy wypłacie i sprzedaży przy spłacie, więc rzeczywisty kredyt we frankach kosztował więcej niż w symulacji. Bez prowizji, ubezpieczeń i ewentualnych ugód lub wyroków.

Na starcie kredyt we frankach był tańszy o 349 zł miesięcznie. Ta przewaga zniknęła w połowie 2013 r., gdy WIBOR spadł, a frank był już o połowę droższy niż w 2007 r. Po 19 latach spłat osoba z kredytem we frankach jest według umowy winna bankowi 86% pożyczonej kwoty, a osoba z kredytem w złotych 53%. Licząc wpłaty i pozostały dług razem, kredyt we frankach wychodzi o 127 238 zł drożej.

Gdzie jesteśmy dziś: sądy, ugody i ustawa frankowa

Od wyroku TSUE z 3 października 2019 r. (C-260/18) polskie sądy, opierając się na orzeczeniach TSUE i Sądu Najwyższego, coraz częściej uznają umowy frankowe za nieważne. Na koniec 2024 r. sporem sądowym było objętych 165,9 tys. kredytów we frankach i euro (na koniec 2025 r. 139 tys.), a KNF wskazywała na „dominację rozstrzygnięć stwierdzających nieważność umowy kredytowej”. Od 7 sierpnia 2026 r. obowiązuje ustawa frankowa (Dz.U. 2026 poz. 985), która ma przyspieszyć postępowania sądowe i co do zasady wstrzymuje obowiązek płacenia rat od doręczenia bankowi pozwu. Szczegóły, orzeczenia i terminy przedawnienia opisujemy w artykule „Kredyt frankowy w 2026: wyroki TSUE i SN, ugoda, ustawa frankowa”.

W sporze sądowym139 tys.kredytów we frankach i euro, koniec 2025 r.KNF
Ugody z bankami183,8 tys.zawartych do końca 2025 r.KNF
Wciąż w bankachok. 115 tys.kredytów mieszkaniowych we frankachKNF
Założenia i źródła danych. Szczegóły

Cytat: „Na koniec 2025 roku. 139 tys. kredytów we frankach szwajcarskich i euro było objętych sporem sądowym […] Na koniec 2025 roku w bilansach banków i oddziałów instytucji kredytowych było łącznie ok. 115 tys. kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych powiązanych z frankiem szwajcarskim”. Liczba ugód z wykresu 24 tego samego raportu. Źródło: UKNF, „Informacja na temat sytuacji sektora bankowego w 2025 roku”, s. 22–24. Dane za 2024 r. i cytat o rozstrzygnięciach: UKNF, „Informacja o sytuacji sektora bankowego w 2024 roku”, rozdz. 4.1.2.1.

Po prawie dwóch dekadach kredyty frankowe wciąż zajmują sądy. Część kredytobiorców odzyskała pieniądze, część zawarła ugody, a sam spór kosztuje czas, opłaty sądowe i nerwy.

Wniosek: przy dochodach w złotych bezpieczniejszy jest kredyt w złotych

  • Zarabiasz w złotych, dług też powinien być w złotych. Gdy dochód i kredyt są w różnych walutach, rata i dług zależą od kursu, na który nie masz wpływu. KNF nazywa taki kredyt walutową ekspozycją kredytową: kredyt w walucie innej niż ta, w której klient uzyskuje dochody.
  • Kurs może się zmienić bardziej, niż zakładasz. Kurs franka wzrósł z 1,96 zł (31.07.2008) do 5,12 zł (29.09.2022), czyli 2,6 razy. W naszym przykładzie niższe oprocentowanie nie zrównoważyło takiego ruchu.
  • W złotych ryzykiem jest wzrost stopy procentowej, a przed nim można się zabezpieczyć. Rata kredytu złotowego też rosła, najmocniej w 2022 r., ale dług w złotych nie rósł. Okresowo stała stopa na 5 lub więcej lat chroni ratę przed skokiem stóp na czas jej obowiązywania. Porównasz to w kalkulatorze „Stała czy zmienna stopa”.
  • Wyjątek: dochód w obcej walucie. Kto stale zarabia w euro, może rozważyć kredyt w euro, bo wtedy dochód i rata zmieniają się razem. Zasady opisujemy w artykule kredyt hipoteczny w euro.

Sprawdź oferty kredytów w złotych

Aktualne marże i RRSO banków są w rankingu kredytów hipotecznych, a ratę dla swojej kwoty policzysz w kalkulatorze raty.

Pytania

Ile kosztował frank w 2008 roku?

Najtaniej od 2004 r. frank był 31.07.2008 r.: kurs średni NBP wynosił 1,96 zł. Średnio w 2008 r. frank kosztował 2,22 zł, a w lutym 2009 r. już 3,12 zł.

Co się stało 15 stycznia 2015 roku?

Szwajcarski Bank Narodowy zniósł minimalny kurs franka wobec euro i obniżył stopę procentową do −0,75%. Frank gwałtownie się umocnił. W tabeli NBP kurs wzrósł z 3,57 zł (14.01.2015) do 4,16 zł (15.01.2015), czyli o 16,5% w jeden dzień.

Ile wynosi kurs franka dziś?

4,78 zł według tabeli NBP 216/A/NBP/2026 z 5.11.2026 r. To o 110% więcej niż średnio w lipcu 2007 r. (2,27 zł). Bieżące kursy podajemy na stronie „Kursy walut NBP”.

Ile osób miało kredyt we frankach?

Według BIK w połowie 2016 r. 899 tys. osób spłacało 529 tys. kredytów mieszkaniowych we frankach. Na koniec 2025 r. w bilansach banków zostało według KNF ok. 115 tys. takich kredytów, a 139 tys. kredytów we frankach i euro było objętych sporem sądowym.

Czy warto dziś wziąć kredyt w obcej walucie?

Tylko wtedy, gdy w tej walucie zarabiasz. Kredyt w walucie innej niż ta, w której klient uzyskuje dochody, KNF nazywa walutową ekspozycją kredytową. Bank, który ma takie kredyty zabezpieczone hipoteką, powinien co najmniej raz w roku sprawdzać, co się stanie przy spadku kursu złotego o 50% albo o największą roczną zmianę kursu z 10 lat, jeśli była większa. Ryzyko kursu i tak ponosi kredytobiorca.

Czy kredyt w złotych jest bez ryzyka?

Nie. Kredyt w złotych ze zmienną stopą zależy od WIBOR albo POLSTR, więc rata może wzrosnąć, jak w 2022 r. Ale dług w złotych nie rośnie, gdy złoty słabnie, a przed wzrostem raty chroni okresowo stała stopa.

Źródła

  1. NBP, kursy średnie walut (tabela A), odczyt 5.11.2026
  2. SNB, stopy rynku pieniężnego: LIBOR CHF 3M i SARON, odczyt 5.11.2026
  3. NBP, statystyka oprocentowania kredytów mieszkaniowych w złotych
  4. Eurostat, WIBOR 3M (średnie miesięczne)
  5. BIK, „Najnowsze dane o kredytach w CHF”, 7.09.2016 (dane na 30.06.2016)
Pokaż wszystkie źródła (10)Zwiń listę źródeł
  1. UKNF, „Informacja na temat sytuacji sektora bankowego w 2025 roku”, s. 22–24
  2. UKNF, „Informacja o sytuacji sektora bankowego w 2024 roku”, rozdz. 4.1.2.1
  3. Ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu we frankach, Dz.U. 2026 poz. 985 (ISAP)
  4. SNB, „Swiss National Bank discontinues minimum exchange rate and lowers interest rate to -0.75%”, 15.01.2015
  5. KNF, Rekomendacja S (nowelizacja z 2023 r.), definicja walutowej ekspozycji kredytowej