Alimenty, renty i świadczenia a kredyt hipoteczny: co liczy bank

Alimenty, renty i świadczenia to dochody, o które banki pytają osobno. Nie są wynagrodzeniem za pracę, często mają określony koniec, a niektóre zależą od sytuacji dziecka. Bank musi ocenić, czy będą wpływać przez cały okres kredytu albo przynajmniej przez kilka najbliższych lat. Z drugiej strony płacone alimenty to zobowiązanie, którego nie da się spłacić przed wnioskiem jak karty kredytowej. Poniżej opisujemy, jak banki traktują każdy z tych przypadków. Liczby to przykłady policzone według wzorów bankowych.

Otrzymywane alimenty

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka trwa, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), więc nie kończy się automatycznie z 18. urodzinami. Bank nie zakłada jednak, że alimenty będą płacone bez końca. Typowe warunki uznania alimentów jako dochodu, zależne od banku:

• tytuł prawny: wyrok sądu, ugoda sądowa albo ugoda zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd, czasem umowa w formie aktu notarialnego,
• regularne wpływy na Twój rachunek przez ostatnie 3–6 miesięcy, w kwocie zgodnej z wyrokiem,
• wiek dziecka: część banków liczy alimenty tylko do określonego wieku albo pomija je, gdy dziecko jest blisko pełnoletności,
• część banków traktuje alimenty jako dochód pomocniczy, który może uzupełnić zdolność, ale nie może być jej głównym źródłem.

Przykład poglądowy: matka z dzieckiem zarabia 5 000 zł netto i otrzymuje 1 200 zł alimentów. Bank przyjmuje koszty utrzymania 1 500 zł na nią i 1 000 zł na dziecko. Kredyt na 30 lat, oferta 6,5%, bank liczy ratę przy 9%. Bez alimentów zdolność wynosi około 311 000 zł, z alimentami około 385 000 zł, czyli o 74 000 zł więcej. Przy limicie DSTI 40%, który dotyczy dochodów do przeciętnego wynagrodzenia w województwie, odpowiednio około 249 000 i 308 000 zł. Alimenty wypłacane z funduszu alimentacyjnego, gdy rodzic nie płaci, banki oceniają ostrożniej, bo przysługują tylko do określonego progu dochodu w rodzinie i są przyznawane na okresy świadczeniowe.

Płacone alimenty

Płacone alimenty bank odejmuje zawsze. Robi to na jeden z dwóch sposobów:

• odejmuje alimenty od dochodu, a potem liczy limit DSTI od tego, co zostaje,
• traktuje alimenty jak ratę innego kredytu, która mieści się w limicie DSTI razem z nową ratą. To surowsza metoda.

Przykład: ojciec zarabia 7 000 zł netto, mieszka sam i płaci 1 200 zł alimentów. Bez alimentów mógłby pożyczyć około 435 000 zł. Gdy bank odejmie alimenty od dochodu, kwota spada do około 360 000 zł. Gdy policzy je jak ratę w limicie DSTI, do około 286 000 zł.

Nie zatajaj alimentów we wniosku. Bank zwykle pyta o nie wprost i prosi o wyrok rozwodowy lub alimentacyjny, a zaległości alimentacyjne mogą trafić do biur informacji gospodarczej. Jeśli kupujesz mieszkanie po rozwodzie, przeczytaj też artykuł rozwód a kredyt hipoteczny.

Renty

Banki dzielą renty na stałe i okresowe:

• renta z tytułu niezdolności do pracy przyznana na stałe: bank liczy ją podobnie jak emeryturę, z decyzji ZUS i wyciągów,
• renta okresowa: bank uwzględnia ją zwykle tylko wtedy, gdy zostało jeszcze kilka lat do końca jej przyznania, a część banków wcale,
• renta rodzinna: przysługuje dziecku zwykle do 16 lat albo do 25 lat przy nauce (ustawa o emeryturach i rentach z FUS), więc bank liczy ją do daty, w której wygaśnie, i porównuje z okresem kredytu,
• renta socjalna: część banków ją akceptuje, zwykle przy niewielkich kwotach kredytu albo z drugim kredytobiorcą.

Przykład: osoba z pensją 4 000 zł netto i rentą stałą 3 000 zł ma w oczach banku 7 000 zł dochodu i zdolność około 435 000 zł. Gdy bank pominie rentę, zostaje około 249 000 zł. Więcej o kredycie dla osób z rentą i emeryturą na stronie kredyt hipoteczny dla rencisty i w artykule kredyt dla emeryta, gdzie opisujemy też limity wieku.

800 plus i inne świadczenia socjalne

Świadczenie wychowawcze 800 plus, zasiłek rodzinny, świadczenie pielęgnacyjne czy dodatek mieszkaniowy mają cel społeczny, zależą od dziecka albo od dochodu rodziny i mogą wygasnąć. Dlatego wiele banków ich nie liczy, a część traktuje je wyłącznie jako dochód pomocniczy, który nie może przesądzać o zdolności. Zasiłek dla bezrobotnych banki praktycznie zawsze pomijają. Jak dzieci i świadczenia wpływają na zdolność rodziny, pokazujemy w artykule kredyt dla rodziny z dziećmi, a urlop macierzyński i zasiłek opisujemy w tekście kredyt na urlopie macierzyńskim.

Alimenty a liczba osób w gospodarstwie

Alimenty wpływają też na drugi warunek zdolności, czyli koszty utrzymania. Dziecko, które mieszka z Tobą, bank zalicza do gospodarstwa domowego i przypisuje mu koszty, nawet jeśli otrzymujesz na nie alimenty. W przykładzie matki to 1 000 zł miesięcznie. Dlatego alimenty często tylko częściowo równoważą koszty dziecka w oczach banku. Dziecko, które mieszka z drugim rodzicem, zwykle nie jest w Twoim gospodarstwie. Bank nie dolicza wtedy jego kosztów utrzymania, ale odejmuje płacone alimenty.

Przy opiece naprzemiennej, gdy dziecko mieszka na zmianę u obojga rodziców, banki podchodzą do sprawy różnie: część liczy dziecko w gospodarstwie obojga, część tylko u rodzica, u którego jest zameldowane albo który pobiera świadczenia. Jeśli tworzysz nową rodzinę i kredyt bierzecie razem, bank zsumuje dochody obojga, ale odejmie alimenty płacone na dzieci z poprzedniego związku i doliczy koszty dzieci, które mieszkają z Wami. Taki układ warto policzyć przed wyborem mieszkania.

Jakie dokumenty przygotować

• przy alimentach: wyrok lub ugoda, wyciągi z wpływami albo przelewami z ostatnich 3–6 miesięcy,
• przy rencie: decyzja ZUS lub KRUS o przyznaniu i ostatniej waloryzacji, wyciągi z wpływami,
• przy świadczeniach: decyzja o przyznaniu z okresem, na jaki zostało przyznane,
• przy płaconych alimentach: wyrok lub ugoda i potwierdzenia przelewów, które pokazują brak zaległości.

Jak zwiększyć szanse

1. Alimenty przyjmuj przelewem na swój rachunek, nie gotówką, i z tytułem, który je opisuje.
2. Jeśli alimenty ustalacie polubownie, zatwierdźcie ugodę w sądzie albo spiszcie umowę u notariusza. Ustne ustalenie bank pominie.
3. Przy rencie okresowej sprawdź termin kolejnej komisji i złóż wniosek, gdy do końca przyznania zostało jak najwięcej czasu.
4. Jeśli zdolność zależy od świadczeń, rozważ drugiego kredytobiorcę, co opisujemy w artykule współkredytobiorca.

Sposób liczenia takich dochodów różni się między bankami bardziej niż przy etacie, dlatego warto zapytać eksperta kredytowego, które banki uznają Twoje alimenty lub rentę. Ogólne zasady zdolności opisujemy w artykule zdolność kredytowa.

Najczęstsze pytania

Źródła

1. Ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (ISAP)
2. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ISAP)
3. Ustawa z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (ISAP)
4. KNF, Rekomendacja S
5. Biuro Informacji Kredytowej

Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku. Decyzję kredytową podejmuje bank.

Czytaj też