Wyłudzenie kredytu na moje dane: co zrobić krok po kroku

Wiadomość od firmy windykacyjnej, wezwanie do zapłaty raty, której nie znasz, albo pozycja w raporcie BIK, której nie pamiętasz. Tak zwykle zaczyna się odkrycie, że ktoś wziął kredyt lub pożyczkę na Twoje dane. Im szybciej zareagujesz, tym łatwiej się z tego wyplątać. Poniżej kolejność kroków i to, jak sprawa wpływa na planowany kredyt hipoteczny.

Pierwsza godzina: zablokuj dalsze wyłudzenia

1. Zastrzeż PESEL w aplikacji mObywatel, na gov.pl albo w dowolnym urzędzie gminy. To bezpłatne. Od 1 czerwca 2024 r. banki i firmy pożyczkowe muszą sprawdzić zastrzeżenie przed zawarciem umowy, więc kolejne wnioski na Twoje dane zostaną zablokowane.
2. Unieważnij dowód osobisty, jeśli zginął lub ktoś mógł zrobić jego zdjęcie. Zgłoszenie online lub w urzędzie gminy działa od razu, a przy kradzieży wystarczy zgłoszenie na policji. Zgłoś też utratę dokumentu w banku, nawet jeśli nie masz tam konta: banki wymieniają się informacją o zastrzeżonych dokumentach.
3. Zmień hasła do poczty, bankowości i serwisów, w których są Twoje dane, i włącz logowanie dwuetapowe.

Kolejne dni: zgłoszenia i reklamacja

1. Zawiadom policję lub prokuraturę o przestępstwie. Weź potwierdzenie złożenia zawiadomienia: będzie potrzebne w banku, w BIK i u windykatora.
2. Złóż reklamację u kredytodawcy, który udzielił kredytu. Napisz, że umowy nie zawierałeś, dołącz kopię zawiadomienia i poproś o dokumenty: umowę, nagranie z weryfikacji, dane rachunku, na który poszły pieniądze. Instytucja finansowa ma na odpowiedź co do zasady 30 dni.
3. Sprawdź raport BIK i poproś instytucję, która przekazała dane, o ich sprostowanie lub usunięcie. Same wpisy w BIK aktualizuje bank lub firma pożyczkowa, nie BIK. Jak czytać raport, opisujemy w artykule raport BIK przed kredytem.
4. Gdy reklamacja nie pomoże, złóż wniosek do Rzecznika Finansowego. O procedurze piszemy w tekście reklamacja w banku i Rzecznik Finansowy.
5. Nie ignoruj nakazu zapłaty z sądu. Masz krótki termin na sprzeciw, a nieodebrany nakaz uprawomocni się i trafi do komornika.

Kiedy zastrzeżenie chroni Cię przed spłatą

Jeśli PESEL był zastrzeżony w dniu zawarcia umowy, bank nie może domagać się od konsumenta i jego następców prawnych spłaty ani sprzedać tej wierzytelności (art. 105d ust. 3 Prawa bankowego). Taki sam zakaz dotyczy firm pożyczkowych i innych kredytodawców (art. 9b ustawy o kredycie konsumenckim). Wtedy wystarczy wskazać datę zastrzeżenia, którą widać w historii w mObywatelu.

Gdy kredyt zawarto, zanim zastrzegłeś numer, sprawa jest trudniejsza. Kredytodawca musi wykazać, że to Ty zawarłeś umowę, a Ty przedstawiasz dowody, że nie miałeś z nią nic wspólnego: zawiadomienie o przestępstwie, brak wpływów na Twoje konto, inne logowania. Wtedy przydaje się pomoc prawnika albo Rzecznika Finansowego.

Wyłudzony kredyt a kredyt hipoteczny

Bank, który liczy Twoją zdolność, widzi w BIK każdy kredyt przypisany do Twojego PESEL, także wyłudzony. Nieopłacane raty takiego kredytu pojawią się jako opóźnienia, a sama rata obniży zdolność. Dlatego:

• sprawdź raport BIK kilka miesięcy przed wnioskiem, żeby mieć czas na wyjaśnienia,
• miej przy wniosku dokumenty: zawiadomienie o przestępstwie, odpowiedź na reklamację, potwierdzenie usunięcia danych,
• powiedz o sprawie ekspertowi kredytowemu od razu. Pomoże wybrać bank, który rozpatrzy wniosek z wyjaśnieniem, zamiast odrzucić go automatycznie.

Przed podpisaniem umowy kredytu i aktem notarialnym trzeba cofnąć zastrzeżenie PESEL na czas podpisu. Jak to zaplanować, wyjaśniamy w artykule zastrzeżenie PESEL a kredyt hipoteczny. Jeśli w raporcie zostały opóźnienia, przeczytaj też tekst kredyt hipoteczny ze złą historią w BIK.

Jak nie dać się wyłudzić

• Nie wysyłaj zdjęcia dowodu osobistego przez komunikatory ani maile, także „do weryfikacji” przy wynajmie.
• Nie podawaj kodów SMS i nie instaluj aplikacji do zdalnego pulpitu na prośbę osoby, która dzwoni z „banku” albo „policji”.
• Podejrzane SMS-y przekazuj na numer 8080, a inne incydenty zgłaszaj w formularzu CERT Polska na incydent.cert.pl.
• Trzymaj PESEL zastrzeżony na co dzień i odblokowuj go tylko na czas umów.

Najczęstsze pytania

Źródła

1. Ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości, Dz.U. 2023 poz. 1394 (ISAP)
2. gov.pl: Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie
3. gov.pl: Zgłoś utratę lub uszkodzenie swojego dowodu osobistego, unieważnij dowód (sprawdzono 3.11.2026)
4. gov.pl: Coraz więcej prób wyłudzenia przez fałszywe SMS-y (CERT Polska, 8080, incydent.cert.pl)
5. Rzecznik Finansowy (sprawdzono 3.11.2026)

Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku. Decyzję kredytową podejmuje bank.

Czytaj też

• Zdolność kredytowa i dochody · 8 min

  Kredyt hipoteczny ze złą historią w BIK: czy dostaniesz i jak naprawić historię

  Czy dostaniesz kredyt hipoteczny z opóźnieniami w BIK: sytuacja po sytuacji, do kiedy bank widzi wpis, plan naprawy historii na 12 miesięcy przed wnioskiem.

• Prawo i formalności · 8 min

  Dokumenty do kredytu hipotecznego: pełna lista na 2026

  Jakie dokumenty do kredytu hipotecznego: etat, B2B i JDG (KPiR, ryczałt, PIT), emerytura, dochód z zagranicy, rynek wtórny, pierwotny, budowa i działka.

• Prawo i formalności · 8 min

  Umowa przedwstępna przy kredycie: zadatek czy zaliczka?

  Umowa przedwstępna zwykła czy notarialna, zadatek a zaliczka według art. 394 KC, klauzula na wypadek odmowy kredytu i zapisy, których wymaga bank.

• Prawo i formalności · 8 min

  Księga wieczysta: co sprawdzić przed zakupem mieszkania

  Jak sprawdzić księgę wieczystą online na ekw.ms.gov.pl, co jest w 4 działach i które wpisy są sygnałem ostrzegawczym: służebności, roszczenia, wzmianki.