Kredyt hipoteczny po rozwodzie: BIK, alimenty i zdolność

Ten tekst jest dla osób po rozwodzie, które chcą kupić własne mieszkanie na kredyt: samodzielnie albo z nowym partnerem. Wyjaśniamy, co bank widzi w BIK, jak liczy alimenty, jakich dokumentów potrzebuje i co zmienia niezakończony podział majątku. Jak wyjść ze wspólnego kredytu, opisujemy w artykule rozwód a kredyt hipoteczny, a zasady liczenia alimentów i rent w tekście alimenty i świadczenia a kredyt. Tu skupiamy się na nowym kredycie.

Rozwód sam w sobie nie przeszkadza

Bank nie ocenia stanu cywilnego, tylko dochody, zobowiązania i koszty utrzymania. Po rozwodzie składasz wniosek jako osoba stanu wolnego, a bank liczy zdolność z Twojego dochodu, z kosztami utrzymania Twojego gospodarstwa domowego: Ciebie i dzieci, które z Tobą mieszkają. Problem pojawia się wtedy, gdy rozwód nie zamknął spraw finansowych. Najczęściej chodzi o trzy rzeczy: wspólny kredyt, który wciąż widnieje w BIK, alimenty i niepodzielony majątek.

Stary kredyt w BIK obciąża zdolność do końca

Jeśli razem z byłym małżonkiem podpisaliście umowę kredytu, oboje jesteście dłużnikami solidarnymi (art. 366 Kodeksu cywilnego), a rozwód tego nie zmienia. W BIK kredyt jest widoczny u obojga i każdy bank, do którego złożysz wniosek, uwzględni całą ratę, a nie połowę. Nie ma znaczenia, że spłaca ją były małżonek ani że w ugodzie zobowiązał się do tego sam. Bank widzi jedynie, że odpowiadasz za cały dług.

Przykład poglądowy: Anna zarabia 8 000 zł netto, mieszka z dzieckiem, a wspólny kredyt z ratą 2 600 zł spłaca były mąż. Kredyt na 30 lat, oferta 6,5%, bank liczy ratę przy 9% i limit DSTI 50%:

Stary kredyt blokuje więc około 323 000 zł zdolności. Przy limicie DSTI 40%, który banki stosują przy niższych dochodach, wyniki po zwolnieniu z długu wynoszą około 398 000 zł bez alimentów i 447 000 zł z alimentami. Zwolnienie wymaga zgody banku, który najpierw sprawdzi zdolność byłego małżonka. Drugą drogą jest refinansowanie albo sprzedaż mieszkania. Po spłacie lub aneksie kredyt przestaje być w BIK Twoim bieżącym zobowiązaniem, a historia spłat może zostać jako informacja pozytywna. Przed wnioskiem pobierz raport BIK i sprawdź, czy zmiana została zaktualizowana.

Alimenty płacone i otrzymywane

Alimenty płacone bank zawsze uwzględnia, ale sposób zależy od metodyki. Jedne banki odejmują je od dochodu, inne traktują jak ratę w limicie DSTI. Przykład: Tomasz, były mąż Anny, zarabia 9 000 zł netto, mieszka sam i płaci 1 000 zł alimentów na dziecko.

• bez alimentów mógłby pożyczyć około 559 000 zł,
• gdy bank odejmie alimenty od dochodu, około 497 000 zł,
• gdy potraktuje je jak ratę kredytu, około 435 000 zł,
• gdy dodatkowo w BIK wisi wspólny kredyt z ratą 2 600 zł, tylko około 112 000 zł.

Ostatni wiersz pokazuje, dlaczego wyjście ze starego kredytu jest dla osoby płacącej alimenty pierwszym krokiem. Alimenty otrzymywane część banków wlicza do dochodu, zwykle gdy wynikają z wyroku, ugody sądowej albo aktu notarialnego z poddaniem się egzekucji i wpływają na konto regularnie od kilku miesięcy. Alimenty na dziecko bank może liczyć tylko do określonego wieku dziecka albo przez okres, na który zostały zasądzone. Inne banki pomijają je w całości. Różnica w przykładzie Anny to około 62 000 zł.

Jakie dokumenty bank chce po rozwodzie

• odpis prawomocnego wyroku rozwodowego, a gdy rozwód był niedawno, także z rozstrzygnięciem o alimentach i o mieszkaniu,
• tytuł do alimentów: wyrok, ugoda sądowa albo ugoda zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd,
• wyciągi z konta pokazujące wpływ lub zapłatę alimentów, zwykle z 3–6 miesięcy,
• umowa albo postanowienie o podziale majątku, jeśli już nastąpił,
• aneks o zwolnieniu z długu, zaświadczenie o spłacie starego kredytu albo umowa sprzedaży mieszkania,
• przy umowie przedwstępnej zakupu: dokumenty nieruchomości jak przy każdym kredycie.

Listę dokumentów dochodowych dla Twojego źródła dochodu bank poda przy wniosku. Pamiętaj, że jeśli rozwód był niedawno, bank może zapytać także o zmianę nazwiska w dowodzie osobistym i o adres zamieszkania dzieci, bo od tego zależą koszty utrzymania przyjęte w zdolności.

Podział majątku zakończony czy nie

Z dniem uprawomocnienia się wyroku rozwodowego ustaje wspólność majątkowa. Mieszkanie kupione w czasie małżeństwa staje się współwłasnością byłych małżonków, co do zasady po połowie (art. 43 KRO), i pozostaje nią aż do podziału majątku. Dla banku ma to dwa skutki. Po pierwsze, jesteś współwłaścicielem mieszkania obciążonego hipoteką, a Twoja sytuacja majątkowa nie jest ostateczna: w podziale możesz dostać mieszkanie, spłatę albo zobowiązanie do spłaty drugiej strony. Po drugie, część banków przy toczącym się sporze o podział pyta o jego przedmiot i może wstrzymać decyzję do czasu rozstrzygnięcia.

Gdy podział jest zakończony umową u notariusza albo prawomocnym postanowieniem sądu, sprawa jest prosta: bank widzi, co masz i czego nie masz. Gdy podziału nie ma, ale nie ma też sporu, a wspólny kredyt jest spłacony, większość banków traktuje udział w mieszkaniu jak zwykły majątek. Jak przeprowadzić podział i ile kosztuje, wyjaśniamy w artykule podział majątku a kredyt hipoteczny. Jeśli korzystasz z programu, którego warunkiem jest brak własnego mieszkania, sprawdź jego zasady przy udziale w dawnym mieszkaniu, np. w Rodzinnym Kredycie Mieszkaniowym, w banku albo w BGK.

Nowy kredyt na spłatę byłego małżonka

Często „nowy kredyt po rozwodzie” to w praktyce kredyt na zatrzymanie dotychczasowego mieszkania: jedno z byłych małżonków bierze kredyt, który spłaca stary kredyt i finansuje spłatę drugiej strony. Twój udział w mieszkaniu pełni wtedy rolę wkładu własnego. Bank wymaga zwykle, żeby podział majątku nastąpił najpóźniej w dniu umowy kredytu albo był jej warunkiem, i żeby po transakcji jedynym właścicielem był kredytobiorca. Wyliczenia LTV i potrzebnego dochodu pokazujemy w tekście kredyt na wykup udziału od współwłaściciela.

Mieszkanie zostaje u byłego małżonka

Gdy w podziale majątku mieszkanie z kredytem przejmuje druga strona, a bank zwolnił Cię z długu, przy nowym wniosku zwykle nie masz już ani raty, ani udziału w nieruchomości. Masz za to spłatę, którą otrzymałeś albo otrzymasz. Jeśli spłata wpłynęła na konto, bank przyjmie ją jako wkład własny po udokumentowaniu umową podziału. Jeśli jest rozłożona na raty, bank zwykle nie liczy przyszłych rat jako wkładu ani jako dochodu, a wkład musisz pokryć z innych pieniędzy albo poczekać na zapłatę.

Nowy partner i wspólny kredyt

Jeśli kupujesz mieszkanie z nowym partnerem, bank zsumuje dochody i odejmie koszty całego gospodarstwa, także dzieci z poprzedniego związku, które z Wami mieszkają. Płacone alimenty i stary kredyt w BIK obciążą zdolność całego wniosku. Zasady kredytu bez ślubu opisujemy w artykule kredyt hipoteczny dla pary bez ślubu. Przy ponownym ślubie bank zapyta o ustrój majątkowy, a ten wpływa na to, kto musi być w kredycie.

Kolejność kroków

1. Uzyskaj prawomocny wyrok i sprawdź, czy rozstrzyga o alimentach i mieszkaniu.
2. Załatw stary kredyt: aneks zwalniający z długu, refinansowanie przez byłego małżonka albo sprzedaż mieszkania.
3. Przeprowadź albo zaplanuj podział majątku, najlepiej przed wnioskiem albo równocześnie z umową nowego kredytu.
4. Zbierz potwierdzenia alimentów z konta z ostatnich miesięcy.
5. Pobierz raport BIK i sprawdź, czy stary kredyt jest oznaczony jako spłacony albo przypisany byłemu małżonkowi.
6. Policz zdolność w kalkulatorze zdolności kredytowej i porównaj banki pod kątem liczenia alimentów.

Jeśli sprawa rozwodowa jeszcze trwa, zasady są inne: wspólność majątkowa nadal obowiązuje i zakup wymaga zgody małżonka. Opisujemy to w artykule kredyt w trakcie rozwodu lub separacji. Banki różnią się w liczeniu alimentów bardziej niż w innych elementach zdolności, dlatego przy rozbieżnych wynikach zapytaj eksperta kredytowego z rankingu KredytPolska.

Najczęstsze pytania

Źródła

1. Ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (ISAP)
2. Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (ISAP)
3. KNF, Rekomendacja S
4. Biuro Informacji Kredytowej

Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku. Decyzję kredytową podejmuje bank.

Czytaj też