Palenie albo choroba a ubezpieczenie na życie do kredytu: składka i odmowa

Ten tekst jest dla osób, które palą, niedawno rzuciły palenie albo leczą się na chorobę przewlekłą i chcą wiedzieć, jak wpłynie to na ubezpieczenie na życie do kredytu hipotecznego. Wyjaśniamy, kiedy palenie i zdrowie zmieniają cenę polisy, co może zdecydować ubezpieczyciel i co zrobić, gdy odmówi. Ogólne zasady polisy, koszty i cesję opisujemy w artykule ubezpieczenie na życie do kredytu, a dochód w trakcie i po leczeniu w tekście kredyt hipoteczny po chorobie.

Dlaczego ubezpieczyciel pyta o palenie i zdrowie

Ubezpieczyciel ocenia ryzyko, zanim przyjmie Cię do ochrony. Palenie papierosów i stan zdrowia to obok wieku główne czynniki, od których zależy składka polisy na życie. Dlatego w ankiecie znajdziesz pytania o nikotynę, choroby przewlekłe, leczenie szpitalne, przyjmowane leki, a czasem o wzrost i wagę.

Za Twoją zgodą ubezpieczyciel może też odpłatnie uzyskać od przychodni i szpitali informacje o leczeniu, badaniach i ich wynikach (art. 38 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej). Zgoda jest warunkiem, bez niej placówka takich informacji nie przekaże.

Polisa z banku a indywidualna: gdzie palenie zmienia cenę

Typowa praktyka, nie zasada każdego ubezpieczyciela. Warunki zapisane są w ogólnych warunkach ubezpieczenia konkretnej polisy.

W polisie grupowej bank negocjuje jedną stawkę dla wszystkich kredytobiorców, więc osoba paląca płaci zwykle tyle samo co niepaląca. Ankieta służy tam do decyzji, czy ubezpieczyciel przyjmie Cię do ochrony i czy wyłączy jakąś chorobę. W polisie indywidualnej cena jest ustalana dla Ciebie, dlatego niepalący i zdrowy kredytobiorca może zapłacić mniej niż w banku, a palący zwykle płaci więcej. Warto porównać oba warianty, zanim wybierzesz.

Palenie: co warto wiedzieć

• Co liczy się jako palenie. Pytanie w ankiecie często dotyczy nie tylko papierosów, ale każdej nikotyny: e-papierosów, podgrzewaczy tytoniu, cygar. Przeczytaj, o co dokładnie pyta ubezpieczyciel, i odpowiedz na to pytanie.
• Rzucenie palenia obniża ryzyko. Jeśli rzuciłeś palenie, zapytaj, po jakim okresie bez nikotyny ubezpieczyciel uzna Cię za osobę niepalącą. Ten okres ustala każdy ubezpieczyciel sam.
• Rzucenie w trakcie polisy. Możesz poprosić ubezpieczyciela o ponowną ocenę i niższą składkę. Nie musi się zgodzić, ale część ubezpieczycieli to przewiduje. Druga możliwość to nowa polisa z cesją na bank, o czym piszemy w artykule cesja polisy na bank.
• Zmiany po zawarciu umowy. Przy ubezpieczeniu na życie nie masz ustawowego obowiązku zgłaszać zmian stanu zdrowia ani nawyków w trakcie umowy (art. 815 § 2 Kodeksu cywilnego tego nie wymaga). Liczą się odpowiedzi z dnia zawarcia umowy.

Choroba: pięć możliwych decyzji

Przebyta albo trwająca choroba rzadko oznacza od razu odmowę. Ubezpieczyciel patrzy na rodzaj choroby, to, czy jest pod kontrolą, i czas od zakończenia leczenia. Po ankiecie możliwe są takie decyzje:

Nazwy decyzji różnią się między ubezpieczycielami, a każdy ocenia to samo ryzyko po swojemu.

Przy chorobie przewlekłej, która jest dobrze leczona, na przykład nadciśnieniu albo cukrzycy, ubezpieczyciel często proponuje ochronę ze zwyżką albo z wyłączeniem. Pełna dokumentacja leczenia i aktualne wyniki badań to Twój najmocniejszy argument, bo pokazują ubezpieczycielowi, że choroba jest pod kontrolą.

Ankieta: odpowiadaj zgodnie z prawdą

Masz obowiązek podać wszystkie znane Ci okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytał w formularzu. Jeśli ubezpieczyciel zawarł umowę mimo braku odpowiedzi na któreś pytanie, pominiętą okoliczność uważa się za nieistotną (art. 815 § 1 Kodeksu cywilnego). Zatajenie palenia albo choroby może jednak oznaczać odmowę wypłaty, a przy umyślnym zatajeniu przyjmuje się, że zdarzenie wynikło z tej okoliczności (art. 815 § 3). Po 3 latach od zawarcia umowy na życie ubezpieczyciel nie może już podnieść takiego zarzutu (art. 834).

Wyższa składka za prawdziwą odpowiedź kosztuje mniej niż odmowa wypłaty, gdy polisa będzie potrzebna. Wtedy dług zostaje rodzinie, o czym piszemy w artykule śmierć kredytobiorcy: co z kredytem.

Gdy ubezpieczyciel odmówi

1. Sprawdź, czy polisa jest warunkiem kredytu. W wielu ofertach polisa na życie jest dobrowolna i tylko obniża marżę. Bez niej kredyt nadal jest możliwy, z wyższą ratą, którą policzysz w kalkulatorze raty.
2. Zapytaj innego ubezpieczyciela. Bank musi przyjąć polisę dowolnego ubezpieczyciela, jeśli spełnia wymagany zakres (art. 9 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym). Poproś bank o ten zakres na piśmie.
3. Zaproponuj inne zabezpieczenie. Na przykład drugiego kredytobiorcę albo wyższy wkład własny. Kredyt z rodzicami lub partnerem opisujemy w artykule współkredytobiorca: kredyt z rodzicami.
4. Złóż reklamację, jeśli uważasz, że decyzja jest błędna. Dołącz dokumentację leczenia. Bezpłatnie pomaga Rzecznik Finansowy.

O tym, kiedy przepisy o prawie do zapomnienia po chorobie onkologicznej mogą objąć ubezpieczenia przy kredytach, piszemy w artykule kredyt hipoteczny po chorobie.

Jak się przygotować

• Zbierz dokumentację leczenia i aktualne wyniki badań, zanim wypełnisz ankietę.
• Poproś bank o dwie oferty: z polisą i bez, oraz o minimalny zakres polisy na piśmie.
• Porównaj 2–3 polisy indywidualne, szczególnie gdy jesteś zdrowy i nie palisz albo gdy bank zaproponował wyłączenie.
• Jeśli rzucasz palenie, zapytaj, kiedy możesz wrócić po niższą składkę.

Ekspert kredytowy pomoże ustalić, które banki nie wymagają polisy albo przyjmą Twoją polisę z wyłączeniem, zanim złożysz wniosek. Znajdziesz go w rankingu ekspertów.

Najczęstsze pytania

Źródła

1. Kodeks cywilny, art. 815 i 834 (Standardy Prawa)
2. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, art. 38 (arslege.pl)
3. Ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym, art. 9 (ISAP) (sprawdzono 4.11.2026)
4. Ergo Hestia: Od czego zależy wysokość składki ubezpieczenia na życie (3.04.2025)
5. PKO Życie: OWU na życie dla klientów PKO BP i PKO Banku Hipotecznego (2021)

Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku. Decyzję kredytową podejmuje bank.

Czytaj też

• Po podpisaniu umowy · 8 min

  Śmierć kredytobiorcy: co dzieje się z kredytem hipotecznym

  Co z kredytem hipotecznym po śmierci kredytobiorcy: spadek z długiem, dobrodziejstwo inwentarza, odrzucenie w 6 miesięcy, współkredytobiorca i polisa na życie.

• Koszty i oprocentowanie · 8 min

  RRSO i koszty kredytu hipotecznego: jak porównać oferty

  Marża, prowizja, ubezpieczenia i produkty dodatkowe: z czego składa się koszt kredytu, czym jest RRSO i jak porównać dwie oferty na liczbach.

• Koszty i oprocentowanie · 9 min

  Stałe czy zmienne oprocentowanie kredytu hipotecznego w 2026

  Okresowo stała stopa na 5 lat czy marża plus WIBOR lub POLSTR: porównanie rat dla 500 tys. zł, co po okresie stałym i jak zmienić oprocentowanie.

• Koszty i oprocentowanie · 7 min

  Raty równe czy malejące: co się bardziej opłaca w kredycie

  Raty równe czy malejące przy 500 tys. zł na 30 lat: różnica w racie, odsetkach i zdolności kredytowej oraz nadpłaty jako alternatywa.