Definicja
Punkt procentowy (pkt proc., p.p.) to jednostka różnicy między dwiema wartościami podanymi w procentach. Gdy oprocentowanie rośnie z 6% do 6,25%, rośnie o 0,25 pkt proc., a nie o 0,25%. Punkt bazowy (pb, ang. basis point) to jedna setna punktu procentowego: 1 pkt proc. to 100 pb, więc 0,25 pkt proc. to 25 pb.
Co to oznacza dla Ciebie
Banki, NBP i media podają zmiany stóp i marż w punktach procentowych albo bazowych. Jeśli pomylisz je z procentem, źle ocenisz ofertę: wzrost oprocentowania z 6% o 0,25 pkt proc. to odsetki wyższe o około 4%, a nie o 0,25%. Przy kredycie 400 000 zł na 25 lat ta różnica to około 61 zł raty miesięcznie.
Punkt procentowy a procent
Procent opisuje zmianę względną, punkt procentowy różnicę bezwzględną. Oprocentowanie wzrosło z 6% do 6,25%: to 0,25 pkt proc. więcej, a względnie o około 4,2% (0,25 / 6). Obie liczby są prawdziwe, tylko odpowiadają na inne pytania. Oferty kredytu, RRSO i marże porównuj w punktach procentowych.
Gdzie spotkasz punkty bazowe
- Decyzje RPP. Rada Polityki Pieniężnej zmienia stopę referencyjną np. o 25 pb, czyli o 0,25 pkt proc. Stopa referencyjna wynosi dziś 3,75%.
- Marże i wskaźniki. Obniżkę marży albo różnicę między WIBOR a POLSTR podaje się często w punktach bazowych, np. „marża niższa o 20 pb”.
- Zdolność kredytowa. Banki liczą zdolność przy stopie wyższej o 2,5 pkt proc. niż oprocentowanie kredytu, to bufor stopy procentowej.
Przykład
Kredyt 400 000 zł na 25 lat w ratach równych. Przy oprocentowaniu 6,00% rata wynosi około 2 577 zł, przy 6,25% około 2 639 zł. Różnica 0,25 pkt proc. (25 pb) to około 61 zł miesięcznie i około 18 400 zł odsetek w całym okresie.
Najczęstsze pytania
Ile to jest 1 punkt bazowy?
0,01 pkt proc. Sto punktów bazowych to jeden punkt procentowy, a 25 pb to 0,25 pkt proc.
Czy obniżka stóp o 0,25 pkt proc. obniży moją ratę o 0,25%?
Nie. Przy kredycie 400 000 zł na 25 lat spadek oprocentowania z 6% do 5,75% obniża ratę o około 61 zł, czyli o około 2,4%. Przy oprocentowaniu zmiennym rata zmienia się dopiero, gdy zmieni się wskaźnik w Twojej umowie, a WIBOR nie musi spaść dokładnie o tyle, o ile RPP obniżyła stopy.
Jak zapisuje się punkt procentowy?
Najczęściej jako „pkt proc.”, „p.p.” albo słownie. Punkt bazowy to „pb”, a w tekstach angielskich „bp”.
Powiązane hasła
Więcej w poradniku
Poradnik · Rynek i stopy procentowe
Stopy procentowe NBP 2026: historia, kalendarz RPP i wpływ na ratę
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% od 5.03.2026. Wszystkie zmiany stóp od 2020 r., terminy posiedzeń RPP i ile zmienia ratę ruch o 0,25 pkt proc.
Źródła
Definicja jest uproszczona. Szczegóły
W sprawach, w których liczy się każde słowo, rozstrzyga treść ustawy i Twojej umowy. Przykłady liczbowe są orientacyjne i nie są ofertą banku.
Inne hasła w dziale „Oprocentowanie i stopy procentowe”